Nú á R7
Samband
R7 Kringvarp
Postboks 226
FO-600 Saltangará
Starvslýsingar
Myndarøðir
Lesarabrøv
Savnið
Infodio
Borðtennis: Landsliðið úttikið til oyggja­leikir
Metis
Prát við Ellinor og Matildu Mercedis Finnsdóttir Hansen, um m.a. hvussu tað er at verða børn hjá almennum persóni
Metis
Prát við Jógvan Philbrow, formann í Føroya Pedagog­felag, um starvs­fólka­viðurskifti
Metis
Prát við Maibritt Sivertsen, sum eigur Fossabúð­ina norðuri í Sundi
Metis
Metis - Øll sendingin - 16. apríl 2019
Vespureiðrið
Vespureiðrið (104) - 15. apríl 2019
Sandoyarsendingin
Sandoyar­sendingin (1) - 15. apríl 2019
Ymiskar sendingar
Ljóðupptøka: Kjakfundu­rin 'Bora ella ei?' - Spurningar frá áhoyrarum - 11. apríl 2019
Ymiskar sendingar
Ljóðupptøka: Kjakfundu­rin 'Bora ella ei?' - Framløga Bogi Hansen - 11. apríl 2019
Ymiskar sendingar
Ljóðupptøka: Kjakfundu­rin 'Bora ella ei?' - Framløga Ben Arabo - 11. apríl 2019
Hugnaløtan fyri børn
Hugnaløtan fyri børn (15) - Pappírslepin - Vippan
2069
"Kom á 2069!" (57) - 12. apríl 2019
Stafettin
Stafettin (1) - Hjalmar Zachariassen spyr Sirið Stenberg
Ymiskar sendingar
Ljóðupptøka: Kjakfundu­rin 'Bora ella ei?' - Alt tiltakið - 11. apríl 2019
Komið øll við
Komið øll við (7) - Gestur: Rói Clementsen - 11. apríl 2019
Skakandi tilburðir
Skakandi tilburðir (15)
Kristiligar Tíðindasendingar
Kristiliga tíðindasendingin við Poul Jóhan Djurhuus (85) - 10. apríl 2019
Rák
Rák endur­sending í dag 10. apríl 2019
Rák
Rák (39) Umsorgan fyri føroysk ross, umhvørvið og býflugur
EvR
Á Torginum - Hebrearabrævið - P.W. Háberg
Lýsing
Lýsing

Vit eru øll Sinnisbati eftirhondini

Innanlands, Lesarabrøv | 25/10-2018 23:00


- sálarheilsa ella moralskur panikkur? 

Fólksins, Fólkafundurin í Tórsgøtu, hevur eina røð av kjakgrundaðari upplýsing ella so, harímillum pallborðsfund, hetta vikuskiftið.

Pro Vita, hasin har felagsskapurin, ið løgmaður, í hansara sjálverkleraðu rúmligheit á nýggjárinum, ikki vildi kennast við, skipar fyri ella hevur sítt íkast. 
Men meðan Pro Vita nokkso finurliga spyr “nær eitt menniskja verður eitt menniskja”, spyr Sinnisbati, ein annar gevari til fólkafundin—eitt sindur hevdandi: “Fleiri fólk fáa sálarligar trupulleikar—hvør er orsøkin og hvat skulu vit gera við tað?”

Sosialistisk Ung, sjálvandi, í “sofapráti um ung og sálarheilsu”, spyrja sama spurning. Á leið tað.

Svarið, tit, kemur treyðugt óvart á. Sum regul, men tó treytað av, hvør luttekur í slíkum kjaki, og serstakliga í Føroyum, fær “modernað press” nevniliga skyldina fyri øktum sálartrupulleikum.

Fyri tað fyrsta loyvi eg mær at ivast í, um tað nú er so, at fleiri fáa sálarligar trupulleikar. Effinetta sundurgreiningin av “sálarsjúku” hevur verið fyri ógvusligum broytingum, og gáttin, av tí sama, vorðin væl lægri. 
Men um vit nú bert hugsa okkum, at hetta er satt, at “fleiri fólk fáa sálarligar trupulleikar”, so er grundin ikki eitt beinleiðis úrslit av tí trýsti, nútímas samfelag bjóðar.

Grundin er, í ríviligt mát, politisk. Tí tað, ið hendir, er at samfelagið tekur alla meining frá ungdóminum. Teirra “intellektuella eg” verður ikki longur avprøvað (tí allir tungvektara-trupulleikar verða ‘outsourceaðir’ til fólk í býnum) samtíðis við, at okkara ungu ikki kenna seg aftur í tí landi, tey búleikast í. 
Tey føla ikki, at tey eiga nakra aktiu í tí umhvørvi, tey eru í. Fremmandagjørd, um tú vilt.

Og heldur enn at halda uppat at ripa niður alla meining við tí, at vera til, at vera ungur og til staðar, kultiverar landið, myndugleikaklassin og etableraði klassin av betrivitandi stuðulsfólki ein ans fyri ella kenslu av viðbrekni—av onkrum, ið má handfarast við militantum varsemi.

Men vandin við at leinkja likamlig viðurskifti ella tað, at vera ovurhonds hugtungur og sorgarbundin til sálarligt viðkvæmi, er hann, at tá enda hasi, ið rópa upp um sálarheilsu, við at promovera júst tað, tey siga, tey ynskja at basa.

Tað vil siga, at tá vit koma við politiskum krøvum í mun til veikleika og viðkvæmi, eitt nú hetta, at “verja” okkum fyri sonevndari haturstalu, tá eigur tað ikki at koma óvart á okkum, at alt fleiri menniskju byrja at internalisera hasa kensluna av undirstøðiligum viðbrekni.

Tá ið so nógv ung fólk føla, at tey eru í tvíningum, kenna angist ella eru mentalt viðbrekin, so lúgva tey ikki. 
Men veruleikin, tann faktiski!, er at tey hava internaliserað og kenna á sær eitt kulturelt manuskript, sum gevur lýsing av vreiði, neyð, trongd, fyri ikki at tala um ónormaliteti og ólukku sum sálarligir trupulleikar.

Um tey í Fólksins, Sinnisbati og “Sosialistisk” Ung trúliga ynskja at tosa um sálarheilsu, íðan, tá gerið okkum tann beina og tosið sálarheilsu. 
Men latið vera við at blanda hvønndagsligar kenslur, part-av-lívinum kenslur, og ungdómsins tráan eftir einum betri luti í lívinum við sálarsjúku! 

Annars lasta tit niður álvaran í veruligum sálartrupulleikum, gera barndóm um til eina sálarsjúku og konkludera, at sosialur ójavni er medisinskt, heldur enn politiskt grundaður, alt meðan tit undirminera menniskjað, tess lívsmátt og knáleika, ið er neyðugur at gera børn og ung glað, sjálvstøðug og klár at gera ein mun.

Agga Niclasen

 


Meiningar og hugleiðingar ið verða bornar fram í hesum lesarabrævið, umboða ikki meiningar, áskoðanir ella sjónarmið hjá leiðsluni í R7 Kringvarp.

Lagt út: Randi Jacobsen
Lýsing
Mest lisið í farnu viku
Ein lesari hevur sent okkum hesa myndina
Nótaskip­ini bíða eftir landingartørni og fáa lægri prís
Eru í Liberia fyri at fylgja við arbeiði­num sum føroyingar stuðla
Vespureiðrið (104) - 15. apríl 2019
Sandoyar­sendingin (1) - 15. apríl 2019
Prát við Ellinor og Matildu Mercedis Finnsdóttir Hansen, um m.a. hvussu tað er at verða børn hjá almennum persóni
Evy Toftegaard Nielsen og Anfinn Nielsen fáa gestir í annaðkvøld
Teir bíðaðu í hálvtannað ár eftir løn
Sandmaðkur í fiski kemur frá kópi
MYNDARØÐ: Soleiðis sá ætlanin á Sundi út í 1984
Fróðskaparsetrið er ikki eitt danskt universitet
Globala upphitingin skapar nýggja havn í Íslandi
Útbyggingin av Hotel Føroyum tekur skap
Skráin hjá IKTUS, sunnudag 14. apríl 2019
Prát við Maibritt Sivertsen, sum eigur Fossabúð­ina norðuri í Sundi
Føroyska Barna­hjálpin vitjan av forseta­num í Liberia
Eftirlýsing: Eigur tú myndir av Vesturvón
Nýggj sending beint nú á R7: "SANDOYAR­SENDINGIN"
Fyrireikingar­nar til Várdagar og Bátafestivalin komnar undir land
Metis á R7 í dag kl. 13.00 til 15.00
FC Midtjylland og Áki Samuelsen gjørt sáttmála
Hvat er hent á Føroya Banka?
Ingilín og Jógvan stilla upp fyri felagið í Norð­streymi
65 fangar flýddu úr fongsli á feriuoyggj
Nú á R7
Samband
R7 Kringvarp
Postboks 226
FO-600 Saltangará
Starvslýsingar
Myndarøðir
Lesarabrøv
Savnið
Infodio
Borðtennis: Landsliðið úttikið til oyggja­leikir
Metis
Prát við Ellinor og Matildu Mercedis Finnsdóttir Hansen, um m.a. hvussu tað er at verða børn hjá almennum persóni
Metis
Prát við Jógvan Philbrow, formann í Føroya Pedagog­felag, um starvs­fólka­viðurskifti
Metis
Prát við Maibritt Sivertsen, sum eigur Fossabúð­ina norðuri í Sundi
Metis
Metis - Øll sendingin - 16. apríl 2019
Vespureiðrið
Vespureiðrið (104) - 15. apríl 2019
Sandoyarsendingin
Sandoyar­sendingin (1) - 15. apríl 2019
Ymiskar sendingar
Ljóðupptøka: Kjakfundu­rin 'Bora ella ei?' - Spurningar frá áhoyrarum - 11. apríl 2019
Ymiskar sendingar
Ljóðupptøka: Kjakfundu­rin 'Bora ella ei?' - Framløga Bogi Hansen - 11. apríl 2019
Ymiskar sendingar
Ljóðupptøka: Kjakfundu­rin 'Bora ella ei?' - Framløga Ben Arabo - 11. apríl 2019
Hugnaløtan fyri børn
Hugnaløtan fyri børn (15) - Pappírslepin - Vippan
2069
"Kom á 2069!" (57) - 12. apríl 2019
Stafettin
Stafettin (1) - Hjalmar Zachariassen spyr Sirið Stenberg
Ymiskar sendingar
Ljóðupptøka: Kjakfundu­rin 'Bora ella ei?' - Alt tiltakið - 11. apríl 2019
Komið øll við
Komið øll við (7) - Gestur: Rói Clementsen - 11. apríl 2019
Skakandi tilburðir
Skakandi tilburðir (15)
Kristiligar Tíðindasendingar
Kristiliga tíðindasendingin við Poul Jóhan Djurhuus (85) - 10. apríl 2019
Rák
Rák endur­sending í dag 10. apríl 2019
Rák
Rák (39) Umsorgan fyri føroysk ross, umhvørvið og býflugur
EvR
Á Torginum - Hebrearabrævið - P.W. Háberg
Nýggjastu tíðindi