Nú á R7
Samband
R7 Kringvarp
Postboks 226
FO-600 Saltangará
Starvslýsingar
Myndarøðir
Lesarabrøv
Savnið
Metis
Prát við Ellinor og Matildu Mercedis Finnsdóttir Hansen, um m.a. hvussu tað er at verða børn hjá almennum persóni
Metis
Prát við Jógvan Philbrow, formann í Føroya Pedagog­felag, um starvs­fólka­viðurskifti
Metis
Prát við Maibritt Sivertsen, sum eigur Fossabúð­ina norðuri í Sundi
Metis
Metis - Øll sendingin - 16. apríl 2019
Vespureiðrið
Vespureiðrið (104) - 15. apríl 2019
Sandoyarsendingin
Sandoyar­sendingin (1) - 15. apríl 2019
Ymiskar sendingar
Ljóðupptøka: Kjakfundu­rin 'Bora ella ei?' - Spurningar frá áhoyrarum - 11. apríl 2019
Ymiskar sendingar
Ljóðupptøka: Kjakfundu­rin 'Bora ella ei?' - Framløga Bogi Hansen - 11. apríl 2019
Ymiskar sendingar
Ljóðupptøka: Kjakfundu­rin 'Bora ella ei?' - Framløga Ben Arabo - 11. apríl 2019
Hugnaløtan fyri børn
Hugnaløtan fyri børn (15) - Pappírslepin - Vippan
2069
"Kom á 2069!" (57) - 12. apríl 2019
Stafettin
Stafettin (1) - Hjalmar Zachariassen spyr Sirið Stenberg
Ymiskar sendingar
Ljóðupptøka: Kjakfundu­rin 'Bora ella ei?' - Alt tiltakið - 11. apríl 2019
Komið øll við
Komið øll við (7) - Gestur: Rói Clementsen - 11. apríl 2019
Skakandi tilburðir
Skakandi tilburðir (15)
Kristiligar Tíðindasendingar
Kristiliga tíðindasendingin við Poul Jóhan Djurhuus (85) - 10. apríl 2019
Rák
Rák endur­sending í dag 10. apríl 2019
Rák
Rák (39) Umsorgan fyri føroysk ross, umhvørvið og býflugur
EvR
Á Torginum - Hebrearabrævið - P.W. Háberg
Metis
Prát við Eyðgunn Samuelsen, lands­stýriskvinnu í almannamálum
Lýsing
Lýsing

Tann ónda liberalisman

Innanlands, Lesarabrøv | 05/11-2018 10:00

Tíðin er farin frá at lata annan partin fáa einrættindi uppá at vera moralskt rættur. Lat sosialismuna liggja eftir í 20'indi øld og kom heldur og tosa um hugsjónir sum rigga. Tað skrivar Hjalmar Zachariassen m.a. Les alt her.

Tað finnast nøkur fólk á sosialum miðlum og øðrum miðlum, sum eru ógvuliga skeptisk yvirfyri liberalismu. Kritikkurin ljóðar, at samfelagið hevði dottið sundur, og vit høvdu fingið nøkur ógvuliga rík fólk og nógv fátæk, sum ongan góðan áttu. Hóast tað ikki altíð hjálpir nevnivert at svara aftur uppá allar pástandirnar, so haldi eg tað sømir seg at lýsa tað betur.

Fyri tað fyrsta er tað skeivt at lýsa liberalismu sum høgravenda. Summi enntá halda at liberalisma er meira høgravend enn konservativisma. At greina millum hugsjónir eftir einari linju er sera foreinklað. Búskaparfrøðingurin F.A Hayek nýtti í sínum væl frágingna essay “Why I am not a conservative” (sí keldu) eina betri lýsing. Hann setti liberalismu, konservativismu og sosialismu at vera hvør sín síða á einum tríkanti. Allar hugsjónirnar hava eyðkenni, ið hinar ikki hava.

Bergur Jacobsen, prestur, skrivar herfyri eina grein kallaða “Høgrarák og ný-liberalisma í hægsta potensi”. Hann lýsur liberalismu og kapitalismu sum eitt kavrátt fyrbrigdi, har man ikki tekur hædd fyri menniskjanum og bara hugsar eg, meg, mær, míni.

“Og gloym ikki, at kapitalistiskar avgerðir eru ikki bara grundaðar á logikk, vitan og royndir, men alt ov mangan eisini á adrenalin og dopamin og ovurhonds-spæligleði, har øll menniskjalig og samfelagslig ábyrgd verður tveitt fyri borð! Hetta prógvar samtíðarfíggjarsøgan vissiliga.”

Tað fyrsta, ein kann lesa úr greinini, er, at Bergur kemur heilt víst frá tí sosialistisku hugsjónini, har “samhaldsfesti” er tann menniskjaliga rætta loysnin. Standpunktið, har javnaðarhugsjónin er moralskt rættari enn aðrar hugsjónir, verður javnan brúkt. Tí tað ómetaliga týdningarmikið, tá ið kjakast verður, at fólk ikki gerast moralsk yvirmenniskju.

Venda vit kanónini, er tann sosialistiska hugsjónin tann hugsjónin, ið hevur elvt til fleiri líðingar enn nøkur onnur. Eitt stað millum hundrað og hundrað og trýss milliónir fólk blivu myrd í 20. øld í royndunum at skapa tað perfekta sosialistiska samfelagið. Ein av høvuðsorsøkinum var, at hesi lond høvdu sterka sentrala stýring. Fólki lata inn síni einstaklingarættindi og arbeiðskraft fyri at fáa paradís-statin afturfyri.

Liberalisma hevur ikki hendan strukturin innbygdan, tí hon stendur fyri desentralisering og lítlum stati. Tað mest vanliga er, at man vil hava bert at røkja uppgávunar sum eru neyðugar. Tað merkir ikki, at nakar ynskir, at vit skulu liva í einum samfelagi við stórum ójavna og fátækradømi. Tvørturímóti. Hinvegin er sosialisman uppbygd soleiðis, at hon altíð førir okkum ímóti trældómi.

Javnaðarflokkurin og Tjóðveldi hava seinastu 40 árini havt patent uppá tann kensluborna retorikkin. Hetta hevur gjørt, at teir hava tikið sær eitt moralskt hásæti, sum aðrir flokkar ikki tora ella klára at standa ímóti. Retorikkurin kann t.d. vera:

“Vit verja tey veikastu, vit eru slóðbrótarnir fyri javnrættindi. Leypir tú á okkum, leypir tú á minnilutar, kvinnur, børn og tey fátæku. Ert tú ímóti okkum, so ert tú ein óndur persónur, sum vil spjaða og skapa hatur.”

Og samstundis halda tey sínar veljarar í kroniskari offurstøðu. Besta dømið er sjálvandi javnaðarháborgin Suðuroy. Hóast javnarhugsjónin nærmast er ein religión í Suðuroy, so er Suðuroyggin tann nógv mest tilafturskomna oyggin í Føroyum. Eisini áðrenn undirsjóvartunlarnar.

Slíkur retorikkur har man ger seg til moralst yvirmenniksja, rættvísger eisini at man slær ring  runt um norðoyggjar og eysturoynna sum nakrir úlvar. Fer inn við magt og tekur burtur virðir og menningarmøguleikar skapt av ørðum. Alt hetta meðan man dýkjir fólkið undir í einum kenslsubornum tóna um rættvísi.

Tíðin er farin frá at lata annan partin fáa einrættindi uppá at vera moralskt rættur. Lat sosialismuna liggja eftir í 20indi øld og kom heldur og tosa um hugsjónir sum rigga.

Hjalmar Zachariassen

Keldur:

https://nordlysid.fo/tidindi/ 56864/hograrak-og-ny- liberalisma-i-haegsta-potensi

David Horowitz -Take No Prisoners
F.A Hayek - The Road to Serfdom

https://www.press.uchicago. edu/books/excerpt/2011/hayek_ constitution.html


Meiningar og hugleiðingar ið verða bornar fram í hesum lesarabrævið, umboða ikki meiningar, áskoðanir ella sjónarmið hjá leiðsluni í R7 Kringvarp.

Lagt út: Birgir Waag Høgnesen
Lýsing
Mest lisið í farnu viku
Nótaskip­ini bíða eftir landingartørni og fáa lægri prís
Stafettin (1) - Hjalmar Zachariassen spyr Sirið Stenberg
Sandoyar­sendingin (1) - 15. apríl 2019
Vespureiðrið (104) - 15. apríl 2019
Helgi Abrahamsen: "Mugu ikki bjóða útbúgvingar, sum ikki kunnu brúkast."
Eru í Liberia fyri at fylgja við arbeiði­num sum føroyingar stuðla
Prát við Ellinor og Matildu Mercedis Finnsdóttir Hansen, um m.a. hvussu tað er at verða børn hjá almennum persóni
Íbúðir, gistingar­hús- ella handilsvirksemi við sjóarmálan í Vestmanna
Komið øll við (7) - Gestur: Rói Clementsen - 11. apríl 2019
Fróðskaparsetrið er ikki eitt danskt universitet
Globala upphitingin skapar nýggja havn í Íslandi
Ljóðupptøka: Kjakfundu­rin 'Bora ella ei?' - Alt tiltakið - 11. apríl 2019
Útbyggingin av Hotel Føroyum tekur skap
Ljóðupptøka: Kjakfundu­rin 'Bora ella ei?' - Spurningar frá áhoyrarum - 11. apríl 2019
Høgni Hoydal: So fór Sambands­flokku­rin spolandi 200 ár aftur í tíðina...
Skráin hjá IKTUS, sunnudag 14. apríl 2019
"Kom á 2069!" (57) - 12. apríl 2019
Føroyska Barna­hjálpin vitjan av forseta­num í Liberia
Ljóðupptøka: Kjakfundu­rin 'Bora ella ei?' - Framløga Ben Arabo - 11. apríl 2019
Áðrenn tokið varð uppfunnið, var einki, sum æt ein tokvanlukka.
Prát við Maibritt Sivertsen, sum eigur Fossabúð­ina norðuri í Sundi
Nýggj sending beint nú á R7: "SANDOYAR­SENDINGIN"
Fyrireikingar­nar til Várdagar og Bátafestivalin komnar undir land
Metis á R7 í dag kl. 13.00 til 15.00
Nú á R7
Samband
R7 Kringvarp
Postboks 226
FO-600 Saltangará
Starvslýsingar
Myndarøðir
Lesarabrøv
Savnið
Metis
Prát við Ellinor og Matildu Mercedis Finnsdóttir Hansen, um m.a. hvussu tað er at verða børn hjá almennum persóni
Metis
Prát við Jógvan Philbrow, formann í Føroya Pedagog­felag, um starvs­fólka­viðurskifti
Metis
Prát við Maibritt Sivertsen, sum eigur Fossabúð­ina norðuri í Sundi
Metis
Metis - Øll sendingin - 16. apríl 2019
Vespureiðrið
Vespureiðrið (104) - 15. apríl 2019
Sandoyarsendingin
Sandoyar­sendingin (1) - 15. apríl 2019
Ymiskar sendingar
Ljóðupptøka: Kjakfundu­rin 'Bora ella ei?' - Spurningar frá áhoyrarum - 11. apríl 2019
Ymiskar sendingar
Ljóðupptøka: Kjakfundu­rin 'Bora ella ei?' - Framløga Bogi Hansen - 11. apríl 2019
Ymiskar sendingar
Ljóðupptøka: Kjakfundu­rin 'Bora ella ei?' - Framløga Ben Arabo - 11. apríl 2019
Hugnaløtan fyri børn
Hugnaløtan fyri børn (15) - Pappírslepin - Vippan
2069
"Kom á 2069!" (57) - 12. apríl 2019
Stafettin
Stafettin (1) - Hjalmar Zachariassen spyr Sirið Stenberg
Ymiskar sendingar
Ljóðupptøka: Kjakfundu­rin 'Bora ella ei?' - Alt tiltakið - 11. apríl 2019
Komið øll við
Komið øll við (7) - Gestur: Rói Clementsen - 11. apríl 2019
Skakandi tilburðir
Skakandi tilburðir (15)
Kristiligar Tíðindasendingar
Kristiliga tíðindasendingin við Poul Jóhan Djurhuus (85) - 10. apríl 2019
Rák
Rák endur­sending í dag 10. apríl 2019
Rák
Rák (39) Umsorgan fyri føroysk ross, umhvørvið og býflugur
EvR
Á Torginum - Hebrearabrævið - P.W. Háberg
Metis
Prát við Eyðgunn Samuelsen, lands­stýriskvinnu í almannamálum
Nýggjastu tíðindi