Nú á R7
Samband
R7 Kringvarp
Postboks 226
FO-600 Saltangará
Starvslýsingar
Myndarøðir
Lesarabrøv
Savnið
2069
"Kom á 2069!" (64) - 14. juni 2019
Stafettin
Stafettin (9) - Joen Magnus Rasmussen spyr Ruth Vang
Ymiskar sendingar
Countrytímin - Sending um Country & Blues festivalin 2019
Metis
Prát: Svein Rógvi Ljósstein Nielsen um at rudda plast
Metis
Prát: Virgar Dalsgaard um Merkið og Emil Joensen
Metis
Prát: Elsebeth Mercedis Gunnleygsdóttur, Jógvan Skorheim og Óluva Klettskarð um politikk í Norð­oyggjum
EvR
Á Torginum - Samrøða: Sonni Poulsen og Peter Hansen um m.a. trúboðaravirksemi í Papua Ný Guinea 2/­2
Metis
Metis - Øll sendingin - 11. juni 2019
EvR
Kelduvaðið - Tala: Símun Absalonsen "Hvat er lív?" - Orðið: "Úr Bankabók Trúarin­nar"
2069
"Kom á 2069!" (63) - 7. juni 2019
Vespureiðrið
Samrøða: Lars Müller, dómari, takkar fyri seg á Vespureiðinum
Stafettin
Stafettin (8) - Bjørt Samuelsen spyr Joen Magnus Rasmussen
Sandoyarsendingin
Samrøða: Bødvar Hjartvarsson um Snikkarakjallaran í Dali
EvR
Á Torginum - Samrøða: Sonni Poulsen og Peter Hansen um m.a. trúboðaravirksemi í Papua Ný Guinea 1/­2
Sandoyarsendingin
Samrøða: Ólavur Winther, sum setir niður á Skarvanesi
Sandoyarsendingin
Samrøða: Petur Hansen um løgregluhunda­venjingartiltak á Sandoynni
Sandoyarsendingin
Samrøða: Snorri Brend um árliga ítróttar­dagin hjá Almanna­verki­num, sum í ár er í Sandoynni
Sandoyarsendingin
Samrøða: Vinjard Tungá, sum búsetti seg í Húsavík
Ymiskar sendingar
Frælsistímin - Fólka­tingsvalsending hjá Tjóðveldi - 4. juni 2019
Sandoyarsendingin
Samrøða: Katrin Petersen um Veltuna og nýggja háskúlan á Sandoynni
Lýsing
Lýsing

Brandur Sandoy: Løgmaður og eldraøkið

Innanlands, Lesarabrøv | 13/04-2019 08:11

Vil Løgmaður eldraøkinum og kommunum tað væl, kundi hann eitt nú byrjað við at latið kommunum alt MVG-ið aftur, sum jú eisini dýrkar økið í mun til tá landið hevði økið.

Løgmaður var herfyri frammi við meining um, at hann hevði ætlan um at broyta fíggingarleistin fyri eldraøkið, tí at eftir hansara tykki varð fíggingin ikki nóg væl frágingin tá man í 2014 valdi at leggja økið út til kommunurnar frá 01. januar 2015.

Fíggingin av eldraøkinum er í dag samansett av forskattingini av pensiónum, og so ein kompensation fyri serskattaskipanir, DIS, FAS, uttanlandafrádrátt og sjómannaskatt.

Støðan fyri 2015 varð tann, at landið hevði verið djupt niðri í kommunukassunum runt landið, og gjørt serskattaskipanir yvir høvdinum á kommununum, sum høvdu við sær at kommunurnar mistu 100- tals milliónir á hvørjum ári. 

Hetta rakti ójavnt kring landið, og vit í Sandoynni gjørdu harðliga vart við, at hetta rakti kommunurnar í Sandoynni serliga meint, tí at so stórur partur at fólkinum í økinum vóru undir hesum serskattaskipanum. 

Av tí sama bar snøgt sagt ikki til at leggja útreiðslutunga eldraøkið út til eitt so lítið og hart rakt øki sum Sandoynna, um man ikki samstundis kompenseraði kommunurnar í økinum, so tær komu upp á eitt støði, sum nærum líktist øðrum økjum í inntøkum. 

Tíbetur varð lurtað eftir okkum, og leggjast skal enn einaferð dentur á, at hendan kompensatión framvegis er fortreytin fyri at kommunurnar í Sandoynni megna at reka eldraøkið forsvarliga.

Hvat er so hent síðani 2015, sum gerð at kommunur eru vorðnar so harðmæltar sum tær eru viðvíkjandi eldraøkinum?
Jú, tað sum hent er, er at landsins myndugleikar hava telgt burtur av inntøkugrundarlagnum ið givið varð kommununum at passa eldraøkið fyri. Eitt nú hevur landið útsett 1% hækkanina í eftirlønarinngjaldi eitt ár, og somuleiðis hevur landið lækkað kravda prosentið úr 15%,  niður í 12%.
Afturat hesum hevur landið lóggivið soleiðis, at kommunurnar skuldu gjalda fyri jólagávuna frá landinum til fyritíðarpensionistarnar á 1000 kr meiri um mánaðan.

Bara av hesum mistu kommunurnar 30 mió kr, meðan landið skoraði 10 mió kr í meirinntøku. Og hvønn gekk hetta ringast útyvir, jú tey veiku økini í landinum, sum frammanundan hava trupult at fáa endarnar at røkka saman, Sandoynna og Suðuroynna.

Harafturat hevur Fíggjarmálaráðið gingið á odda at hækka lønirnar á eldraøkið heilt óansvarliga nógv, sum hevur við sær at telgt verður uppaftur meiri av súluni sum ber eldraøkinum uppi.

Sjálvur varð eg við til at leggja eldraøkið út til kommunurnar at umsita, eg metti tað varð rætt tá, og eg meti framvegis at tað varð ein røtta avgerð. 

Hyggja vit eftir hvat er hent við tænastuni ið veitt verður, so er hon munandi batnað síðani kommunurnar yvirtóku økið, og við undantaki av nøkrum fáum lokaløkjum, er friður um økið, nakað sum ikki varð kent áðrenn 2015.

Tað sum mest at øllum loypur fjáltur á kommunur ið umsita økið, eru inntrivini ið verða gjørd frá landsins síðu í fíggingina av eldraøkinum, og tað at kommunur ongantíð kunnu hava álit á, at man ikki á hvørjum ári pilkar við grundarlagið undir útleggingini. Hetta kundi Løgmaður passandi tikið hond um at bøtt.

Óansæð hvat gjørt verður, mugu vit ongantíð sum kommunur góðtaka, at kompensatiónin fyri serskattaskipanirnar verður tikin frá okkum aftur. Framvegis fáa kommunurnar ikki fulla kompensation fyri hesar skipanir, og tað má verða eitt krav um landið hugsar um at broyta fíggingarleistin, at vit fáa fulla kompensation fyri órættvísið ið er kommunum fyri av hesum serskipanum.

Vil Løgmaður eldraøkinum og kommunum tað væl, kundi hann eitt nú byrjað við at latið kommunum alt MVG-ið aftur, sum jú eisini dýrkar økið í mun til tá landið hevði økið. Tað hevði munað væl, og bøtt um tænastuna, sum jú má verða tað primera málið við at broyta skipanir, hetta at vit betra um tænastuna til borgaran.


Brandur Sandoy, Borgarstjóri á Sandi og formaður fyri Økistænastuna í Sandoyar Sýslu


Meiningar og hugleiðingar ið verða bornar fram í hesum lesarabrævið, umboða ikki meiningar, áskoðanir ella sjónarmið hjá leiðsluni í R7 Kringvarp.

Lagt út: Birgir Waag Høgnesen
Lýsing
Mest lisið í farnu viku
Páll á Reynatúgvu: Marine Harvest hevur frávalgt at reka flakavirkið í Skopun
BEINT NÙ À R7 radio: COUNTRY TÌMIN
Tíðindi klokkan 12
Manning á Sjóborg avhoyrd
Stafettin (9) - Joen Magnus Rasmussen spyr Ruth Vang
Hav Atlantic hevur spart nógva olju við eini nýggjari skipan
Suðuroyar­tunnilin fer at kosta meira enn 3 mia. krónur
"Kom á 2069!" (64) - 14. juni 2019
Countrytímin - Sending um Country & Blues festivalin 2019
Prát: Virgar Dalsgaard um Merkið og Emil Joensen
Petur Hans Dahl veðurfrøð­ingur: veðurvá­nir fyri hesa vikuna ( vika 24)
Metis - Øll sendingin - 11. juni 2019
Gerhard Lognberg: Stórreiða­rin í Klaksvík fór við fiskinum
Henrik Sass Larsen verður ikki fíggjar­mála­ráharri hjá Mette Fredriksen
Prát: Elsebeth Mercedis Gunnleygsdóttur, Jógvan Skorheim og Óluva Klettskarð um politikk í Norð­oyggjum
Stig verða tikin til at stovna eina UNESCO geopark í Føroyum
Maersk sett nýtt heimsmet við størstu lastini umborð
Nýumvælt seglskip niðursiglt á Elben
Sandoy Seafood: Tað ber ikki til bara at dúva uppá uppboðssøluna
Prát: Svein Rógvi Ljósstein Nielsen um at rudda plast
Semir Hadzibulic er aftur bláur
Moralska kumpassin
Á Torginum - Samrøða: Sonni Poulsen og Peter Hansen um m.a. trúboðaravirksemi í Papua Ný Guinea 2/­2
Iran fyrireikar seg til at verða skuldsett fyri álop á tangaskip
Nú á R7
Samband
R7 Kringvarp
Postboks 226
FO-600 Saltangará
Starvslýsingar
Myndarøðir
Lesarabrøv
Savnið
2069
"Kom á 2069!" (64) - 14. juni 2019
Stafettin
Stafettin (9) - Joen Magnus Rasmussen spyr Ruth Vang
Ymiskar sendingar
Countrytímin - Sending um Country & Blues festivalin 2019
Metis
Prát: Svein Rógvi Ljósstein Nielsen um at rudda plast
Metis
Prát: Virgar Dalsgaard um Merkið og Emil Joensen
Metis
Prát: Elsebeth Mercedis Gunnleygsdóttur, Jógvan Skorheim og Óluva Klettskarð um politikk í Norð­oyggjum
EvR
Á Torginum - Samrøða: Sonni Poulsen og Peter Hansen um m.a. trúboðaravirksemi í Papua Ný Guinea 2/­2
Metis
Metis - Øll sendingin - 11. juni 2019
EvR
Kelduvaðið - Tala: Símun Absalonsen "Hvat er lív?" - Orðið: "Úr Bankabók Trúarin­nar"
2069
"Kom á 2069!" (63) - 7. juni 2019
Vespureiðrið
Samrøða: Lars Müller, dómari, takkar fyri seg á Vespureiðinum
Stafettin
Stafettin (8) - Bjørt Samuelsen spyr Joen Magnus Rasmussen
Sandoyarsendingin
Samrøða: Bødvar Hjartvarsson um Snikkarakjallaran í Dali
EvR
Á Torginum - Samrøða: Sonni Poulsen og Peter Hansen um m.a. trúboðaravirksemi í Papua Ný Guinea 1/­2
Sandoyarsendingin
Samrøða: Ólavur Winther, sum setir niður á Skarvanesi
Sandoyarsendingin
Samrøða: Petur Hansen um løgregluhunda­venjingartiltak á Sandoynni
Sandoyarsendingin
Samrøða: Snorri Brend um árliga ítróttar­dagin hjá Almanna­verki­num, sum í ár er í Sandoynni
Sandoyarsendingin
Samrøða: Vinjard Tungá, sum búsetti seg í Húsavík
Ymiskar sendingar
Frælsistímin - Fólka­tingsvalsending hjá Tjóðveldi - 4. juni 2019
Sandoyarsendingin
Samrøða: Katrin Petersen um Veltuna og nýggja háskúlan á Sandoynni
Nýggjastu tíðindi