Nú á R7
Samband
R7 Kringvarp
Postboks 226
FO-600 Saltangará
Starvslýsingar
Myndarøðir
Lesarabrøv
Savnið
EvR
Á Torginum - Absalon Absalonsen prátar við Niels Oddmar Poulsen
Metis
Metis - Øll sendingin - 12. nov 2019
Vespureiðrið
Vespureiðrið (128) - 11. nov 2019
EvR
Kelduvaðið - Tala: Kári Kjelnæs "Hví grætur tú" - Orðið: "Úr Bankabók Trúarin­nar"
Kristiligar Tíðindasendingar
Ævisøga um Njál Mackay Djurhuus - frá tí høga millum tað høga, til tað lægsta millum tað lægsta.
Kristiligar Tíðindasendingar
Nýggj bók frá forlagnum Leirkeri­num - bíbliuundirvísing
Rák
Rák (48) Elektrisk stimulering av musklum, infrareyður sauna og natúrlækna viðtala
Metis
Samrøða: Elsebeth Mercedis Gunnleygsdóttur um pensjónir og hvussu tað er at verða í Lands­stýrinum
Metis
Samrøða: Ivan Niclasen um Kringvarp Føroya
Metis
Samrøða: Jan Højgaard og Anfinnur Garðalíð um mest aktuellu fiski­vinnu­evn­ini hesa vikuna
EvR
Á Torginum - Ein dag í senn - Einar Vang "Josva bók" - 10. partur
Metis
Metis - Øll sendingin - 5. nov 2019
Sandoyarsendingin
Samrøða: Johan "HOT" Mortensen, íverksetari, um framtíð­ina hjá Sandoynni við tunnli til restina av Føroyum
Sandoyarsendingin
Samrøða: Sámal Hanni Lognberg, um uppvøkstur, handil og tað at hava leiðsluna í eini missión
Vespureiðrið
Vespureiðrið (127) - 4. nov 2019
Sandoyarsendingin
Sandoyar­sendingin (8) - 4. nov 2019
EvR
Kelduvaðið - Tala: Jákup Hansen "At fylgja í trúgv" - Orðið: "Mín elskaði er Mín"
Kristiligar Tíðindasendingar
Ævisøga um kendan fuglfirðing - ein merkis­maður
Kristiligar Tíðindasendingar
Evangelistur 80 ár í september - still going strong
Kristiligar Tíðindasendingar
Kristin Eftirskúli - ein nýhugsan
Lýsing
Lýsing

Hví var fólkaatkvøða í Føroyum 1946?

Innanlands, Lesarabrøv | 26/09-2019 16:00

Enn einaferð verður fólkaatkvøðan í Føroyum umrødd. Skyldmaður mín Johan Petersen heldur grýtuna á kóki, og takk skal hann hava fyri tað.

Men tíverri hevur hann ikki heilt fingið fatur í tí rætta endanum.

Tá var skipanin í Føroyum soleiðis, at fyri at tað, løgtingið hevði samtykt, skuldi koma í gildi, skuldi amtmaðurin góðkenna samtyktina.

Tað var tí ikki nóg mikið fyri at fáa fólkaatkvøðu í lag at teir 12 sambands- og javnaðarmenninir á tingi atkvøddu fyri fólkaatkvøðuuppskotinum.

Tá teir høvdu samtykt tað varð tað sent til amtmannin. Hann skuldi taka støðu til um uppskotið eftir hansara tykki var í lagi.

Amtmaðurin stóð undir forsætisráðharranum, og spurdi hann tí hjá sínum yvirmanni um tað var í lagi at góðkenna uppskotið og fáa tað prentað so fólk kundu vita hvat tey høvdu í at velja.

Forsætisráðharrin fekk alt uppskotið, eisini ásetingina um, at bert seðlar, sum annaðhvørt høvdu kross fyri stjórnaruppskotinum ella loysing skuldu vera taldir við tá gerast skuldi upp.

Tað stóð tí í lógini, sum forsætisráðharrin skuldi taka støðu til, at ógildigir atkvøðuseðlar ikki kundu ávirka úrslitið.

Hetta var slíkt álvarsmál, at forsætisráðharrin ikki helt at hann kundi góðkenna tað uttan at tað var lagt fyri allar teir flokkar, sum vóru umboðaðir í fólkatinginum og landstinginum. Teir tóku allir undir við uppskotinum, og so sendi forsætisráðharrin fjarrit til amtmannin um at lýsa lógina.

Tað var tí danska stjórnin sum setti lógina í gildi og ásetti at bert teir seðlar, sum høvdu kross annaðhvørt fyri stjórnaruppskotinum ella fyri loysing skuldu telja við.

Tað er tí løgið, at nakar kann siga annað enn at hetta var ein fólkaatkvøða sum var fyriskipað av donsku stjórnini.

Teir føroyingar, sum vóru stjórnarhallir, viðurkendu eisini at her var einki at rafla um. Hetta var galdandi bæði fyri Andras Samuelsen og Petur Mohr Dam.

Hetta kann lesast í samtíðarskjølum sum eg havi endurprentað í bók míni "Fólkaatkvøðan 1946", so tað er einki loyndarmál longur.

Tað var ikki fyrr enn seinni, tá stjórnin skifti støðu, at Sambandsflokkurin og Javnaðarflokkurin fóru at royna at hjálpa henni við at avnokta veruleikan, sum er tann, at stjórnaruppskotið fekk 49% og loysing 51%, og at danska stjórnin, sum hevði útskrivað fólkaatkvøðuna, tí tann dagin í dag hevur skyldu til at fylgja úrslitinum og ikki hevur rætt at selja okkum.

Zakarias Wang
 

 


Meiningar og hugleiðingar ið verða bornar fram í hesum lesarabrævið, umboða ikki meiningar, áskoðanir ella sjónarmið hjá leiðsluni í R7 Kringvarp.

Lagt út: Annika Bolton Mortensen
Lýsing
Mest lisið í farnu viku
Til Skúla­stýrið í Fuglafjarðar skúla.
Nýtt “ Gistingar­hús á Mølini ” í Skálavík
Tí er ikki talan um útblaking
Sonja: Harragud eg eri troytt av at vera umrødd
Svik avdúkað í Bylgjuni í Runavík
Føroyingur í Argentina: Búskaparstøðan er út av lagi vánalig
Jenis av Rana vónar framvegis at fáa sendistovu í Jerusalem
Frágreiðing frá skúla­stýri­num í Fuglafjarðar skúla
Vespureiðrið (128) - 11. nov 2019
Ísland: Útvísing av kvinnu í 36. viku hevur vakt øsing
Pressa, pressa, pressa”!
Samrøða: Jan Højgaard og Anfinnur Garðalíð um mest aktuellu fiski­vinnu­evn­ini hesa vikuna
Merkisvert náttúrufyribrigdi: "Ís egg" á strond í Finnlandi
Samrøða: Ivan Niclasen um Kringvarp Føroya
Opið bræv til Jóhan Dahl
Tá, ið kvinnur fóru at brúka føroysk klæði
Eg fekk 10.000 kr. Hetta vóru rørandi boð at fáa.
Tit, ikki vit, gjørdu Trump
Rák (48) Elektrisk stimulering av musklum, infrareyður sauna og natúrlækna viðtala
Hans Marius og mynstrini
Ber ikki til, at luta út seinastu uppisjóðarrættindini
Tíðindi á R7 klokkan 12:00 og 15:00
Hann er settur sum tekniskur leiðari
Norska skaðanevndin: Ov lítil upplæring á brúnni
Nú á R7
Samband
R7 Kringvarp
Postboks 226
FO-600 Saltangará
Starvslýsingar
Myndarøðir
Lesarabrøv
Savnið
EvR
Á Torginum - Absalon Absalonsen prátar við Niels Oddmar Poulsen
Metis
Metis - Øll sendingin - 12. nov 2019
Vespureiðrið
Vespureiðrið (128) - 11. nov 2019
EvR
Kelduvaðið - Tala: Kári Kjelnæs "Hví grætur tú" - Orðið: "Úr Bankabók Trúarin­nar"
Kristiligar Tíðindasendingar
Ævisøga um Njál Mackay Djurhuus - frá tí høga millum tað høga, til tað lægsta millum tað lægsta.
Kristiligar Tíðindasendingar
Nýggj bók frá forlagnum Leirkeri­num - bíbliuundirvísing
Rák
Rák (48) Elektrisk stimulering av musklum, infrareyður sauna og natúrlækna viðtala
Metis
Samrøða: Elsebeth Mercedis Gunnleygsdóttur um pensjónir og hvussu tað er at verða í Lands­stýrinum
Metis
Samrøða: Ivan Niclasen um Kringvarp Føroya
Metis
Samrøða: Jan Højgaard og Anfinnur Garðalíð um mest aktuellu fiski­vinnu­evn­ini hesa vikuna
EvR
Á Torginum - Ein dag í senn - Einar Vang "Josva bók" - 10. partur
Metis
Metis - Øll sendingin - 5. nov 2019
Sandoyarsendingin
Samrøða: Johan "HOT" Mortensen, íverksetari, um framtíð­ina hjá Sandoynni við tunnli til restina av Føroyum
Sandoyarsendingin
Samrøða: Sámal Hanni Lognberg, um uppvøkstur, handil og tað at hava leiðsluna í eini missión
Vespureiðrið
Vespureiðrið (127) - 4. nov 2019
Sandoyarsendingin
Sandoyar­sendingin (8) - 4. nov 2019
EvR
Kelduvaðið - Tala: Jákup Hansen "At fylgja í trúgv" - Orðið: "Mín elskaði er Mín"
Kristiligar Tíðindasendingar
Ævisøga um kendan fuglfirðing - ein merkis­maður
Kristiligar Tíðindasendingar
Evangelistur 80 ár í september - still going strong
Kristiligar Tíðindasendingar
Kristin Eftirskúli - ein nýhugsan
Nýggjastu tíðindi