Nú á R7
Samband
R7 Kringvarp
Postboks 226
FO-600 Saltangará
Starvslýsingar
Myndarøðir
Lesarabrøv
Savnið
Lýsing
Lýsing

Hví var fólkaatkvøða í Føroyum 1946?

Innanlands, Lesarabrøv | 26/09-2019 16:00

Enn einaferð verður fólkaatkvøðan í Føroyum umrødd. Skyldmaður mín Johan Petersen heldur grýtuna á kóki, og takk skal hann hava fyri tað.

Men tíverri hevur hann ikki heilt fingið fatur í tí rætta endanum.

Tá var skipanin í Føroyum soleiðis, at fyri at tað, løgtingið hevði samtykt, skuldi koma í gildi, skuldi amtmaðurin góðkenna samtyktina.

Tað var tí ikki nóg mikið fyri at fáa fólkaatkvøðu í lag at teir 12 sambands- og javnaðarmenninir á tingi atkvøddu fyri fólkaatkvøðuuppskotinum.

Tá teir høvdu samtykt tað varð tað sent til amtmannin. Hann skuldi taka støðu til um uppskotið eftir hansara tykki var í lagi.

Amtmaðurin stóð undir forsætisráðharranum, og spurdi hann tí hjá sínum yvirmanni um tað var í lagi at góðkenna uppskotið og fáa tað prentað so fólk kundu vita hvat tey høvdu í at velja.

Forsætisráðharrin fekk alt uppskotið, eisini ásetingina um, at bert seðlar, sum annaðhvørt høvdu kross fyri stjórnaruppskotinum ella loysing skuldu vera taldir við tá gerast skuldi upp.

Tað stóð tí í lógini, sum forsætisráðharrin skuldi taka støðu til, at ógildigir atkvøðuseðlar ikki kundu ávirka úrslitið.

Hetta var slíkt álvarsmál, at forsætisráðharrin ikki helt at hann kundi góðkenna tað uttan at tað var lagt fyri allar teir flokkar, sum vóru umboðaðir í fólkatinginum og landstinginum. Teir tóku allir undir við uppskotinum, og so sendi forsætisráðharrin fjarrit til amtmannin um at lýsa lógina.

Tað var tí danska stjórnin sum setti lógina í gildi og ásetti at bert teir seðlar, sum høvdu kross annaðhvørt fyri stjórnaruppskotinum ella fyri loysing skuldu telja við.

Tað er tí løgið, at nakar kann siga annað enn at hetta var ein fólkaatkvøða sum var fyriskipað av donsku stjórnini.

Teir føroyingar, sum vóru stjórnarhallir, viðurkendu eisini at her var einki at rafla um. Hetta var galdandi bæði fyri Andras Samuelsen og Petur Mohr Dam.

Hetta kann lesast í samtíðarskjølum sum eg havi endurprentað í bók míni "Fólkaatkvøðan 1946", so tað er einki loyndarmál longur.

Tað var ikki fyrr enn seinni, tá stjórnin skifti støðu, at Sambandsflokkurin og Javnaðarflokkurin fóru at royna at hjálpa henni við at avnokta veruleikan, sum er tann, at stjórnaruppskotið fekk 49% og loysing 51%, og at danska stjórnin, sum hevði útskrivað fólkaatkvøðuna, tí tann dagin í dag hevur skyldu til at fylgja úrslitinum og ikki hevur rætt at selja okkum.

Zakarias Wang
 

 


Meiningar og hugleiðingar ið verða bornar fram í hesum lesarabrævið, umboða ikki meiningar, áskoðanir ella sjónarmið hjá leiðsluni í R7 Kringvarp.

Lagt út: Annika Bolton Mortensen
Lýsing
Mest lisið í farnu viku
Vespureiðrið (136) - 2. juni 2020
Jan Lamhauge: Eik-málið átti at verðið roynt í Rættinum
Sjófólk leypa fyri borð av reikferða­skipum
Í dag lat Kunningarstovan í Nólsoy upp
Petur Hans Dahl, veðurfrøð­ingur: Veðurvá­nir fyri hesa vikuna ( vika 23 )   
Leiðreglur fyri ferðandi broyttar
Í øðini eftir samrøðu við Trump
JUVÉL 2 - nýggj leiðsla!
RAVI ZACHARIAS - saknaður av føroyingum
LÍV POULSEN ÚR SENEGAL - ein dugnaligur brævskrivari!
Arbeiðsvanlukka kravt eitt mannalív
Partabrøv til starvs­fólk hjá Bakkafrosti
Hvagar eru vit á veg?
Jens Andreassen settur sum yvirlækni á Lands­sjúkra­húsinum
Tíðindi á R7 klokkan 16:00
BÍBLIU- OG TÓNLEIKATÚRUR - ein annarleiðis ferð
KIRKJUR, SAMKOMU- OG MISSIÓNS­HÚS - nú verður latið uppaftur!
Úr bandasavni­num: Samrøða við Dávur Jacobsen 3. partur
Tíðindi á R7 klokkan 12:00
Samrøða við Rannvá G. Niclasen um mótmæli og korona í New York
Sjófólk sleppa ikki í land aftur
Listaframsýning við Silju Strøm í Gamla Seglhúsi­num í Klaksvík
31. mai - Altjóða roykfríur dagur
DRONNING ELISABETH OG PÁSKA­HÁTÍÐIN - fyri fyrstu ferð í 68 ár
Nú á R7
Samband
R7 Kringvarp
Postboks 226
FO-600 Saltangará
Starvslýsingar
Myndarøðir
Lesarabrøv
Savnið
Nýggjastu tíðindi