Nú á R7
Samband
R7 Kringvarp
Postboks 226
FO-600 Saltangará
Starvslýsingar
Myndarøðir
Lesarabrøv
Savnið
Nova
NOVA úr Suðuroynni (50) - 30. sept. 2020
EvR
Á Torginum 22. sept. 2020 - Samrøða: Kristian Martin Rasmussen
Ymiskar sendingar
Úr bandasavni­num: Samrøða við Heri Tróndheim 2. partur
Vespureiðrið
Vespureiðrið (153) - 28. sept. 2020
Andøvsløtan
Korona og óvissa merkja føroyska búskapin
Andøvsløtan
Langtíðarætla­nir ístaðin fyri virknan konjunktur­politikk
EvR
Kelduvaðið 27. sept. 2020: Jógvan Zachariassen "Týdningu­rin av tónleiki" - Orðið: "Prísurin fyri synd"
Andøvsløtan
Somalar langt fremstir ímillum brotsmenn í Danmark
Andøvsløtan
Almenn viðurkenning av spillnak­num margfeldni í Bretlandi
Andøvsløtan
Størsta høvi hjá Trump at merkja USA langt fram er Hægstirættur
Andøvsløtan
Fleiri anglika­nar góðtaka nú samkynt hjúnalag
Andøvsløtan
Námsfrøð­ingur, pápi og rættarvitni stungin niður
Andøvsløtan
Fær friðarforsetin Trump friðarvirðisløn Nobels
Andøvsløtan
Kapprenning um grøna orku heldur fram við sama lag
Andøvsløtan
Buldraligt ár hjá skotska Sjálvstýris­flokki­num (SNP)
Andøvsløtan
Tvær Kennedy lagnur, annars ólíkar, endaðar illa í ár
Andøvsløtan
Listin yvir toppskorarar í Covid pr 1 mió íbúgvar broytist
Ymiskar sendingar
Samrøða: Magni Mohr frá Fólka­heilsuráð­num, um heilsu sum heild í føroyum
Ymiskar sendingar
Samrøða: Heðin Mortensen, um stress, motión og matvanar sum aktivur 74 ára gamal maður
Ymiskar sendingar
Samrøða: Rani Andrasson Skaalum, sum hevur megna at tapt seg og hildið vektina niðri
Lýsing

Hvat er planurin: vøkstur ella burðardygd? 

Lesarabrøv, Politikkur | 30/09-2019 22:00

Tað er gott at hava góðar ætlanir, men tað er alneyðugt at hava ítøkilig boð uppá loysnir, skal politikkurin gera mun. Samgonguskjalið hjá nýggju samgonguni sigur nógv av tí rætta, men loysnirnar eru so úrtøkiligar og mótsigandi, at eg veit als ikki, hvat nýggja samgongan vil. Hvat er planurin: vøkstur ella burðardygd?  

Áhaldandi búskaparvøkstur

Peningaligur vøkstur er góður. Tað hava vit leingi hildið; treytaleyst. Mátistokkurin fyri, um samfelagið er í mótgongd ella viðgongd, hevur verið um BTÚ peikar upp ella niður. Í samgonguskjalinum fyri 2019-2023 er hesin sami vøkstur høgt í metum, ætlanin er “áhaldandi búskaparvøkstur.” Pílarnir uppeftir hava verið ein lætti hjá teimum, ið hava verið rakt av fíggjarkreppunum her á landi og í restini av heiminum. Tí so leingi vit vaksa, er alt enn í lagi. Gongur tað hinvegin, so eru vit kanska nærri einum samanbroti. So eg skilji væl hesa tráanina eftir vøkstri. Trupulleikin er bara tann, at ein viðspælari meldar seg á banan nú, og hann víkir ikki. Talan er um tað, ið vøksturin í størstan mun kemur úr - tilfeinginum, náttúruni og umhvørvinum.

Og her er feilkoplingin, ið verður sjónligari og sjónligari. Búskapurin nørist av jarðarinnar vistskipanum, sum ikki vaksa seg størri, men eru avmarkaðar. Vøksturin í búskapi er ikki avmarkaður. Hann etur spakuliga av náttúruni og at enda svølgir hann hana heilt. Tí er endaleysur vøkstur í samráð við náttúruna ein mótsøgn. Hetta siga m.a. búskaparfrøðingarnir í World Bank, Herman E. Daly and Dr. Kenneth N. Townsend.

Grønari og burðardyggari samfelag

Samgonguskjalið sigur eisini, at vit skulu “føra ein framfýsnan orku-og umhvørvispolitikk”. Tað boðar frá góðum! Tó verður ábyrgdin løgd á vinnuna og borgaran, tí “fyri at fáa eitt grønari og burðardyggari samfelag er neyðugt, at borgarar og vinnan samstarva”. Eg sigi ikki, at tað ikki passar, men tað er samstundis at kasta ábyrgdina frá sær. Og tað er hesum hugsanarháttinum vit skulu burtur frá og gera broytingar, sum gera tað lætt at liva burðardygt. Tí ovurstóra forbrúksmentanin er tað, ið hevur fingið okkum í hendan trupulleikan.

Einasta ítøkiliga ætlanin, ið vit vita um enn, er ætlanin at skilja elnetið hjá SEV. Hetta er kanska eitt fínt hugskot, men tryggjar hvørki lægri prís (vísir kanning, ið Dansk Energi hevur gjørt fyri SEV) ella skjótari umlegging. Men mann kann vóna. 

Gleðiligt er, at margfeldislógin verður tikin upp á talu aftur. Tó skal hon einaferð enn “lagast til føroysk viðurskifti” . Hetta hóast tað longu er gjørt, og Umhvørvisstovan eitt nú longu er farin undir arbeiðið at savna ta vitan, ið skal til fyri at lógin kann virka til fullnar. Her er einki at bíða eftir. 

Almennir bygningar skulu “í mest møguligan mun hava grønar orkuloysnir”. Tíðin er farin frá hesum. Tað almenna skal ganga á odda.  

Nærum helvtin av útlátinum er á sjónum. Her er ætlanin, at flotin skal endurnýggjast. Eg vóni, at krøv verða sett til endurnýggjanina, at útlátið verður skert í stóran mun, at filtur skulu skilja mest skaðandi evnini burtur, og at skipini sigla við minst dálkandi evnum yvirhøvur. Eisini skip, ið koma til Føroya at bunkra o.a. 

Eru trø loysnin? 

Ætlan er eisini um træplanting. Vit vita, at um øll koltvíiltan í lofthavinum í dag skal súgvast í trø, skulu vit planta allan norðuramerikanska heimspartin í trøum. Við tí sigi eg ikki, at tað als ongan mun ger at planta trø. Tað kann vera lekjandi bæði so og so! Men eg kundi hugsað mær, at ansað verður eftir, hvat vit planta. At royna at menna nøkur upprunaøki, har tey plantusløg í Føroyum, sum í stóran mun eru ógvuliga hótt, kunnu vaksa. Margfeldi í náttúruni heldur meir koltvíiltu, enn ein einstáttað náttúra og er lívsgrundarlag undir føroyskum djóralívi. Harumframt skal váta lendið nógvastaðni í Føroyum drenast, um ætlanin er at planta trø. Hesi lendi halda eisini meir koltvíiltu enn turrlendi.

Náttúran sigur stopp nú! 

Trupulleikin við dálking skal “loysast fyribyrgjandi”. Hetta er eisini eitt gott hugskot. Men hvat so við teirri dálking, ið longu er farin fram? Hvussu loysa vit trupulleikarnar við deyðasjógvi, plastdálking og oljudálking, ið er farin fram í nógv ár?

Einstein segði, at tað, sum fekk okkum í eina støðu av fyrstantíð, ikki er loysnin til hvussu vit kunnu koma úr henni aftur. Ætlanin um buðardyggan vøkstur verður ofta grundgivin við, at vit mugu hava vøkstur fyri at gjalda fyri grøna umlegging. Men tað er nú vit siga stopp. Tað er nú náttúran sigur stopp! Vit hava ongan møguleika uttan at gera broytingarnar nú, og við tíðini fer hetta at loysa seg best fyri náttúru, menniskju og búskap. Tíðin er komin til at vit fáa sett eina ordiliga veðurlagslóg í verk í Føroyum. Soleiðis seta vit krøv til umhvørvisvernd tvørtur um samgonguskeið, so vit fáa varandi broytingar rætta vegin. 

Ingilín Didriksen Strøm, løgtingskvinna fyri Javnaðarflokkin

 


Meiningar og hugleiðingar ið verða bornar fram í hesum lesarabrævið, umboða ikki meiningar, áskoðanir ella sjónarmið hjá leiðsluni í R7 Kringvarp.

Lagt út: Randi Jacobsen
Lýsing
Mest lisið í farnu viku
Her er kostnaðu­rin av at rudda í Víkarbyrgi
Námsfrøð­ingur, pápi og rættarvitni stungin niður
Fráboðan og neyðarróp
Almenn viðurkenning av spillnak­num margfeldni í Bretlandi
Úr bandasavni­num: Samrøða við Eiler Jacobsen 1. partur
Fyrrver­andi útvarpsvertur ætlar sær í býráðið
Vespureiðrið (153) - 28. sept. 2020
Kommunan hevur keypt hesi húsini til nýggja kommunuskriv­stovu
NOVA úr Suðuroynni (50) - 30. sept. 2020
VIDEO: HANDAN KAMPIN VINNUR BILL MÓTI JOHAN
Ræðandi hvussu einsporað aktivistar­nir í KvF viðgera hetta málið
VIDEO: Ein biltúr við Karl Martin og Michel Nielsen
Samrøða: Rani Andrasson Skaalum, sum hevur megna at tapt seg og hildið vektina niðri
Samrøða: Magnus Rasmussen og Jørgen Niclasen um fíggjar­lóg­ina 2021
Eitt sera skuffandi innslag í Degi og Viku
Gamlir skiparar royna seg nú sum sølumenn
Nýggur KÍ sangur útgivin (hoyr hann her)
Tíðindi frá NSÍ
Á Torginum 22. sept. 2020 - Samrøða: Kristian Martin Rasmussen
GRANT takkar fyri "lands­liðsboð­ini"
Fyribils er hetta listin hjá Borgaralista­num til býráðsvalið í Runavíkar kommunu
Samrøða: Heðin Mortensen, um stress, motión og matvanar sum aktivur 74 ára gamal maður
KVF: 46 ára gamal maður ákærdur fyri milliónasvik
Samrøða: Svein í Prestgarði, um avbjóðingar­nar, ið lívið sum tónleikari hevur við sær.
Nú á R7
Samband
R7 Kringvarp
Postboks 226
FO-600 Saltangará
Starvslýsingar
Myndarøðir
Lesarabrøv
Savnið
Nova
NOVA úr Suðuroynni (50) - 30. sept. 2020
EvR
Á Torginum 22. sept. 2020 - Samrøða: Kristian Martin Rasmussen
Ymiskar sendingar
Úr bandasavni­num: Samrøða við Heri Tróndheim 2. partur
Vespureiðrið
Vespureiðrið (153) - 28. sept. 2020
Andøvsløtan
Korona og óvissa merkja føroyska búskapin
Andøvsløtan
Langtíðarætla­nir ístaðin fyri virknan konjunktur­politikk
EvR
Kelduvaðið 27. sept. 2020: Jógvan Zachariassen "Týdningu­rin av tónleiki" - Orðið: "Prísurin fyri synd"
Andøvsløtan
Somalar langt fremstir ímillum brotsmenn í Danmark
Andøvsløtan
Almenn viðurkenning av spillnak­num margfeldni í Bretlandi
Andøvsløtan
Størsta høvi hjá Trump at merkja USA langt fram er Hægstirættur
Andøvsløtan
Fleiri anglika­nar góðtaka nú samkynt hjúnalag
Andøvsløtan
Námsfrøð­ingur, pápi og rættarvitni stungin niður
Andøvsløtan
Fær friðarforsetin Trump friðarvirðisløn Nobels
Andøvsløtan
Kapprenning um grøna orku heldur fram við sama lag
Andøvsløtan
Buldraligt ár hjá skotska Sjálvstýris­flokki­num (SNP)
Andøvsløtan
Tvær Kennedy lagnur, annars ólíkar, endaðar illa í ár
Andøvsløtan
Listin yvir toppskorarar í Covid pr 1 mió íbúgvar broytist
Ymiskar sendingar
Samrøða: Magni Mohr frá Fólka­heilsuráð­num, um heilsu sum heild í føroyum
Ymiskar sendingar
Samrøða: Heðin Mortensen, um stress, motión og matvanar sum aktivur 74 ára gamal maður
Ymiskar sendingar
Samrøða: Rani Andrasson Skaalum, sum hevur megna at tapt seg og hildið vektina niðri
Nýggjastu tíðindi