Nú á R7
Samband
R7 Kringvarp
Postboks 226
FO-600 Saltangará
Starvslýsingar
Myndarøðir
Lesarabrøv
Savnið
Ymiskar sendingar
Miðvika við Kára P. Højgaard (13) - Gestur: Gerhard Lognberg
Metis
Samrøða: Christian Fríbjart Andeasen, um lívið sum løgtings­fólk
Metis
Samrøða: Íslendska Margrét Geirsdóttir, um at gagnnýta allan fiskin í framleiðsluni
Metis
Samrøða: Jóhanna Magnusardóttir og Dávid Fossdalsá, sum seinastu sjey árini hava búð í Kina
Metis
Metis - Øll sendingin - 25. feb 2020
Andøvsløtan
Fær Merkel kvinnuligan avloysara sum Kanslara um 16 mánaðir
Andøvsløtan
Fólkatalið í Kroatia minkar eins og í fleiri øðrum ES-londum
Andøvsløtan
Eitt av heimsins bakbeistum fingið linan dóm hóast m.a. hópdráp
Andøvsløtan
Leiga av kvinnuligum undirlívum góð inntøka hjá summum
Leysaløtan
Samrøða: Jakup Olsen, um hví hitapumpur og jarðhiti ikki eru umhvørvisvinarligar loysnir fyri føroyingar
Leysaløtan
Samrøða: Bárður á Lakjuni, um nýggju útgávuna LÍVSINS DANSUR
Leysaløtan
Samrøða: Eydis í Dali, um fyrilestu­rin "Steðga stalking" og vantandi lóggávu á økinum
Leysaløtan
Óli Rubeksen, SSP ráðgevi: Um Snapchat og aðrir vansar við Internetinum
Leysaløtan
Leysaløtan - Øll sendingin - 21. feb 2020
Andøvsløtan
Samrøða: Annika Olsen, borgar­stjóri, um gongdina í Tórshav­nar kommunu seinastu trý árini
Andøvsløtan
Samrøða: Jógvan Poulsen, um amerikanskan politikk
Metis
Samrøða: Alexandra á Dul, stjóri á Klaksvíkar sjúkra­húsi
Metis
Samrøða: Beinta Jógvansdóttir úr Saksun, um ferðavinnu og byggisamtyktir
Metis
Samrøða: Dávur Winther, um Torradagar
Ymiskar sendingar
Miðvika við Kára P. Højgaard (12) - Gestur: Jógvan Fríðriksson, bispur
Lýsing
Lýsing

Málteigurin II

Innanlands, Lesarabrøv | 09/11-2019 16:30

Í seinasta mánaði hevði undirritaði eina stutta grein í Vágaportalinum og Sosialinum um tað skilagóða prátið um okkara mál og skriftmál, sum Kringvarp Føroya hevur regluliga eina ferð um vikuna.

Prát, sum vit hava brúk fyri, helt undirritaði.

Í greinini var eisini spurt, um tað ikki er býttisligt og heilt burturvið, at føroysk børn ikki mugu læra ABC´ið í barnaskúlanum.

Hetta er heilt óskiljandi. Í øldir hava smá børn í Føroyum lært ABC´ið har heima og í skúlanum.

Nólsoyar Páll (doyði fyri 210 árum síðani) yrkti kvæðið Jákup á Møn:

Tá ið hann var á tólvta ári,
var hann sleppingur góður.
Lærdi at remsa ABC
og sýntist at bregða til móður.

Undirritaði fekk eitt bræv nú um dagarnar frá einum rithøvundi, sum hevði lisið mína umrøddu grein. Í ár (2019) hevur rithøvundurin aftur givið út eina skaldsøgu. Í henni kunnu vit lesa: ”Den 28. juli havde vejret  bestemt sig at være nådigt. Ingen regn, en smule sol indimellem, og ikke megen blæst …. Da taleren afsluttede, var der ingen klapsalver, men en  mandsstemme løftede sig, fulgt af hundredevis af stemmer:  Guð signi mítt føðiland Føroyar.”

Í brævinum til undirritaða skrivar hon:  ”Jeg havde en lærer i realskolen, ganske mærkværdig med hensyn til at opfinde ord. Han underviste, at ein barnavognur slet ikke måtte hedde således, men alskhugurfyllingarstað. Altså noget i retning af et sted, hvor resultatet af et elskovsmøde kunne henlægges. Jeg var så bange for ham, at jeg slet ikke turde le……”

Hon spurdi undirritaða: Er det i nærheden af det, sprogcensuren er nu?

Til hetta svaraði eg –  rithøvundurin skilur rættiliga væl føroyskt – at tað er nógv verri. Vit lærdu ABC’ið í barnaskúlanum, men nú er tað ikki loyvt skúlalærarum at læra hesi neyðars børn abc´ið, sum teirra foreldur og forfedrar lærdu at lesa og skriva.

Og so tað, sum kanska er verri enn alt: Okkara alfabet er vorðið avlamið. Bókstavirnir c, q, w, x og z eru avtiknir, eru als ikki til sum undirvísingaramboð í barnaskúlunum, hóast stórt tal – fleiri hundrað fyri ikki at siga í túsundatali – av børnum í barnaskúlunum hava bæði fornøvn og eftirnøvn og foreldranøvn við c, w og z.

Er hetta ikki mental píning av børnum við nøvnum við eyðkennisbókstøvum, sum teimum ikki er loyvt at læra í skúlanum, alt meðan tey læra at lesa og skriva føroyskt? Eru teirra nøvn og ættarnøvn skúlakend paria?

Nevndu bókstavir finnast so at siga ikki í Føroysk-Donsk orðabókini útgivin av Orðabókagrunninum 2010.

Í GOOGLE hoyra vit ABD´ið verða sungið, samstundis sum ein mynd verður víst av ABD´num!!

Er hetta ikki hugburðsávirkan?

Hóast hetta, so eru tey smáu kring at brúka eitt nú Webadressu og Facebook á World Wide Web og nógv onnur dømi, ið prógva, hvussu tápuligt tað er at avskepla okkara alfabet til fánýtis.

Nær fer løgtingið ætlandi við einum greiðum meiriluta at broyta óskilið viðvíkjandi undirvísing av okkara børnum við einum avlamiskendum ABC´ið?

Um hetta krevur lógarbroyting, so drálið ikki. Tað eigur at verða gjørt nú og endaligt!

Tað hevði verið áhugavert og sjálvsagt, um MÁLTEIGURIN vildi viðgjørt spuningin um ABC´ið í álvarsemi.

Heri Mohr


Meiningar og hugleiðingar ið verða bornar fram í hesum lesarabrævið, umboða ikki meiningar, áskoðanir ella sjónarmið hjá leiðsluni í R7 Kringvarp.

Lagt út: Annika Bolton Mortensen
Lýsing
Mest lisið í farnu viku
Samrøða: Jakup Olsen, um hví hitapumpur og jarðhiti ikki eru umhvørvisvinarligar loysnir fyri føroyingar
Miðvika við Kára P. Højgaard (12) - Gestur: Jógvan Fríðriksson, bispur
Sámal Bláhamar: Trupulleikin við ferðafólkum í fjøllunum er sjálvskaptur
Visit Faroe Islands: Eru vit á veg aftur til bóndasam­felagið?
Leiga av kvinnuligum undirlívum góð inntøka hjá summum
Samrøða: Beinta Jógvansdóttir úr Saksun, um ferðavinnu og byggisamtyktir
Leysaløtan - Øll sendingin - 21. feb 2020
Tilbúgvingarfundur í Klaksvík
Hasfjord sleppur ikki at sigla fyrr enn viðurskift­ini eru í ordan
Óli Rubeksen, SSP ráðgevi: Um Snapchat og aðrir vansar við Internetinum
Samrøða: Jógvan Poulsen, um amerikanskan politikk
Ferða­vinnu­maður: Ílagi at taka pening fyri at fara í fjøllini
Bilur koppaði á Sundi
Myndarøð: Móttøka var á Føroya Eftirskúla í gjár
Samrøða: Alexandra á Dul, stjóri á Klaksvíkar sjúkra­húsi
Bíblian, ið kundi kostað lív.
Myndarøð. HASFJORD KOMIN
Samrøða: Annika Olsen, borgar­stjóri, um gongdina í Tórshav­nar kommunu seinastu trý árini
Norrøna liggur uttanfyri Hirtshals og bíðar
Skráin hjá IKTUS, sunnudag 23. februar 2020
Lonin er ein sólskinssøga
Corona
Eitt av heimsins bakbeistum fingið linan dóm hóast m.a. hópdráp
Metis - Øll sendingin - 25. feb 2020
Nú á R7
Samband
R7 Kringvarp
Postboks 226
FO-600 Saltangará
Starvslýsingar
Myndarøðir
Lesarabrøv
Savnið
Ymiskar sendingar
Miðvika við Kára P. Højgaard (13) - Gestur: Gerhard Lognberg
Metis
Samrøða: Christian Fríbjart Andeasen, um lívið sum løgtings­fólk
Metis
Samrøða: Íslendska Margrét Geirsdóttir, um at gagnnýta allan fiskin í framleiðsluni
Metis
Samrøða: Jóhanna Magnusardóttir og Dávid Fossdalsá, sum seinastu sjey árini hava búð í Kina
Metis
Metis - Øll sendingin - 25. feb 2020
Andøvsløtan
Fær Merkel kvinnuligan avloysara sum Kanslara um 16 mánaðir
Andøvsløtan
Fólkatalið í Kroatia minkar eins og í fleiri øðrum ES-londum
Andøvsløtan
Eitt av heimsins bakbeistum fingið linan dóm hóast m.a. hópdráp
Andøvsløtan
Leiga av kvinnuligum undirlívum góð inntøka hjá summum
Leysaløtan
Samrøða: Jakup Olsen, um hví hitapumpur og jarðhiti ikki eru umhvørvisvinarligar loysnir fyri føroyingar
Leysaløtan
Samrøða: Bárður á Lakjuni, um nýggju útgávuna LÍVSINS DANSUR
Leysaløtan
Samrøða: Eydis í Dali, um fyrilestu­rin "Steðga stalking" og vantandi lóggávu á økinum
Leysaløtan
Óli Rubeksen, SSP ráðgevi: Um Snapchat og aðrir vansar við Internetinum
Leysaløtan
Leysaløtan - Øll sendingin - 21. feb 2020
Andøvsløtan
Samrøða: Annika Olsen, borgar­stjóri, um gongdina í Tórshav­nar kommunu seinastu trý árini
Andøvsløtan
Samrøða: Jógvan Poulsen, um amerikanskan politikk
Metis
Samrøða: Alexandra á Dul, stjóri á Klaksvíkar sjúkra­húsi
Metis
Samrøða: Beinta Jógvansdóttir úr Saksun, um ferðavinnu og byggisamtyktir
Metis
Samrøða: Dávur Winther, um Torradagar
Ymiskar sendingar
Miðvika við Kára P. Højgaard (12) - Gestur: Jógvan Fríðriksson, bispur
Nýggjastu tíðindi