Samband
R7 Portal
Heygsvegur 8
490 Strendur
Starvslýsingar
Myndarøðir
Lesarabrøv
Savnið
Ymiskar sendingar
R7.fo í morgunsending­ini í KVF
Kristiligar Tíðindasendingar
KIRSTIN & ÓLI - ein býarmynd í Havn í 40 ár!
Kristiligar Tíðindasendingar
BRYNLEIF HANSEN, sáli - hevði verið 85 í dag! 
Kristiligar Tíðindasendingar
ELSBA OG WILLIAM GIBSON SLOAN - 140 ár
Kristiligar Tíðindasendingar
TERJI DALSGAARD - tíðinda­maður og roknskapar­maður!
Átrúnaður
Bøn er betri enn yoga, mindfullness og meditatión
Kristiligar Tíðindasendingar
HIN MYRKI 11. SEPTEMBER - hjartanem­andi minningarhald
Kristiligar Tíðindasendingar
JUVÉL II Í DOKK - ein uppshining
Kristiligar Tíðindasendingar
JARÐARFERÐ Í USA - Kristoffur Munro
Kristiligar Tíðindasendingar
NÝGGJ BÓK UM BÍBILSKA KVINNUSÝNIÐ - ein kontroversiel bók  
Kristiligar Tíðindasendingar
OM-AÐALFUNDUR 2021 - tey ónáddu í nærumhvørvi­num!
Kristiligar Tíðindasendingar
LUIS PALAU - jarðarferð
Kristiligar Tíðindasendingar
EVANGELISTU­RIN LUIS PALAU - ein rødd er tagnað
Kristiligar Tíðindasendingar
Holocaust minningarhald í Kelduni - ongantíð aftur!
Kristiligar Tíðindasendingar
Kristiliga Tíðindasendingin við eitt vegamót - R7 sløkkir í morgin, nýggjársaftan 2020
Kristiligar Tíðindasendingar
Kristiliga Tíðindasendingin við Poul Jóhan Djurhuus (102) - 30. des. 2020
Ymiskar sendingar
Úr bandasavni­num: Samrøða við Elin Mortensen 2. partur
Kristiligar Tíðindasendingar
DUPULTFLØGA VIРMIÐNÁTTARSANGBÓLKI­NUM - jólagávan, bert 189 krónur
Ymiskar sendingar
Úr bandasavni­num: Samrøða við Elin Mortensen 1. partur
Ymiskar sendingar
Úr bandasavni­num: Samrøða við Nicolina av Kamarinum
Lýsing
Lýsing

Legendariski feministurin THIT JENSEN.

Uttanlands | 23/01-2023 09:15

Henda dag í 1876 var tann legendariski feministurin og tað kenda danska skaldið, Maria Kirstine Dorothea JENSEN fødd í Farsø í Jyllandi., Virgar T Dalsgaard skrivar

19. januar: Henda dag í 1876 var tann legendariski feministurin og tað kenda danska skaldið, Maria Kirstine Dorothea JENSEN fødd í Farsø í Jyllandi. - Hon bleiv skjótt landskend undir navninum THIT JENSEN.

Thit vaks upp sum nummar fýra av tólv systkjum.
Ein av beiggjum hennara var tann trý ár eldri rithøvundurin og Nobelprístakarin JOHANNES V. JENSEN-
Í barna-heiminum var næstan aldrin friður og lítil avlopstíð til umsorgan ella eymleika, so Thit flýggjaði ofta burtur og út í einsemi, har hon fekst við at skriva og hugsa.
Pápi hennara var djóralækni, men hann trúði uppá reinkarnatión og hevði tí okkultar interessur. Tað rein nógv við Thit, og hóast hon í flestu førum var eitt rationelt fólk, svermaði hon alt lívið fyri spiritismu
Mamman var sterk, men ósentimental og beiskhugað av teimum mongu barnburðunum.
Hesa tíðina var ein løgin siður framvegis galdandi í Jyllandi fyri kvinnur, sum akkurát høvdu átt.
Barsilskvinnur noyddust at standa uttanfyri kirkjudyrnar, líka til tað passaði presti at koma uttar og bjóða teimum inn um kirkjugátt, tí tað segðist, at tær skuldu vera "óreinar" av føðslinum og máttu tí bíða, til prestur "forbarmaði" seg yvir tær.
Maria Kirstina var mamma Thit, og hóast hon bæði var smáborgarlig og kirkjutrúgv, bleiv hon tann fyrsta danska kvinnan, sum noktaði at akta henda barbariska siðin.
Thit tókti synd í mammu sínari, men viðurskiftini millum møðgurnar vóru kortini ofta ógvuliga problematisk.
Tann desperata lagnan hjá mammuni ávirkaði Thit rættiliga nógv, og tað fekk hana at stríðast fyri tí "sjálvbodna móðurskapinum" alla sína tilveru. Hon agiteraði fyri præventión og vildi hava, at kvinnur sjálvar skuldu avgera, NÆR og HVUSSU NÒGV børn, tær skuldu eiga.
Mamman var konservativ, og henni dámdi hvørki teir frílyntu tankarnar ella tær littereru royndirnar hjá dóttrini, sum hon kallaði fyri "skrivi-nykkur", og Thit mátti tí ofta krógva bæði blýant og pappír í styvlunum. Hon var við at kódna av, at foreldrini forvæntaðu, at hon bleiv við at vera arbeiðskona og dadda fyri síni yngru systkin.
Árið 1900 flytti Thit til Kjøpinhavnar, har hon búði og livdi ógvuliga spartanskt av fyrifallandi arbeiðskonustarvi, men hon var autodidaktur og las alskyns bókmentir í síni avlopstíð; - hon luttók eisini dúgliga í tí pulserandi mentarlívi, sum beiggi hennara, Johannes V. var ein partur av.
Eldribeiggin og hon vóru upprunaliga sera góð systkin og hittust javnliga í Kjøpinhavn, men eftirhondini kom tvídráttur teirra millum, bæði um skriving og politikk, so tey blivu næstan óvinir fyri lívstíð - summi halda, at tey vóru litterérir rivalar.
Í 1903 fekk hon sína fyrstu roman útgivna. Bókin æt "To søstre" og seldi so væl, at hon fekk bøtt munandi um síni livikor í høvuðsstaðnum. Eftir hetta kom ein hópur av bókum, fyrst kvinnupolitiskar og seinni søguligar bøkur, har sterkar kvinnulagnur vóru lýstar sera hegnisliga, um enn fabulerandi og fantasifult..
Bøkur hennara vóru so væl fagnaðar, at hon kom á ta donsku fíggjarlógina fyri síni litteréru avrik.
Hon er eingin Ibsensk "Nora", sum flýggjar. - Sjálvt um hon ynskir arbeiði og útbúgving til kvinnur, vil hon EISINI hava móðurskap og kærleika sum í einum klassiskum hjúnarbandi.
Hetta førdi við sær, at hon var ósamd við tær radikalu kvinnurnar í feminismu-rørsluni. Hon lýsir hetta klassiska dilemma, men heldur, at tað kann loysast rationelt í hvørjum einstøkum parlagi.
Hon var ein av stovnarunum av "Dansk Husmoderforening", sum var í andstøðu til ta politiskt-feministisku "Dansk Kvindesags-forening".
Í 1912 bleiv hon gift við Gustav Fenger, sum var listarmálari. Hjúnarbandið bleiv upployst longu 1918, tá ið tey skildust við lóg. - Fenger sveik Thit við hennara allarbestu vinkonu.
Tað var eitt herviligt bakkast fyri Thit, sum av autoterapeutiskum grundum skrivaði ta beisku bókina: "Den erotiske hamster" (1919) um sítt kollsiglda parlag, og tann misantropiski boðskapurin í bókini er ógvuligatýðuligur til allar danskar kvinnur: "Hav aldrig NÆRE veninder"!
Hetta hvassa álop á kvinnukynið ("Kvinde er kvinde værst"!) var eitt sindur paradoksalt, eftirsum hon inntil tá oftast hevði givið monnum skyldina fyri órættin!
Thit Jensen var sera jarðbundin og avgjørt ikki naiv í síni uppfatan av lívsins realitetum. Hon verður orðarætt citerað:
"Vi gør allesammen foragtelige ting for at leve - FOR DET KOSTER AT LEVE – ikke penge alene – hver dags liv koster en sum af ens sjæl...".
Hon bleiv ein landskendur, kontroversiellur og næstan kompro-misleysur debattørur fyri kvinnurættindi og emancipatión.
Hetta skapti henni grundarlag fyri og høvi til at ferðast um alt landið til fyrilestrar, bæði í samkomuhúsum, fyrilestrarhølum og á hotellum.
Hennara aðaltema vóru "Sjálvboðið móðurskap" og "Javnrættindi millum kynini".
Eftir hesar fyrilestrar vóru ofta debatt-fundir, og tað gekk sjáldan stillisliga fyri seg.
Hon var langt síðani blivið eitt yndisoffur fyri skemtibløð og argandi journalistar, men tað legði hon einki í, tí tað var við beráddum huga, at hon førdi seg fram sum ein originalur. Tað gav henni journalistiskt rásarúm og gratis umrøðu. Fólk tyrptust og trokaðust til hennara fyrilestrar.
Hon var avgjørt vøkur sum ung, men hon var so lág, at tað knípti henni at røkka upp um røðarapallin nógvastaðni. Men hon kompenseraði viðhvørt við at standa uppi á fleiri bókum, og teir eydkendu kjólarnir hjá henni vóru so flákrandi, stórir og litfagrir, at eingin kundi loypa hana um.
Tann konservativi parturin av borgaraskapinum beinleiðis hataði hana, og tað vóru ørgrynni av mætum fólki, sum kravdu, at hon bleiv strikað av fíggjarlógini. Men hesar royndir blivu endaliga stedgadar í 1929 av Tí danska Rithøvundafelagnum og statsministaranum Thorvald Stauning, sum legði dent á, at Thit hevði fingið sín heiður fyri sítt litteréra arbeiði og IKKI fyri sínar provokerandi meiningar..
Tað vóru annars prestafrúur, sum settu stórar lýsingar í bløðini, har tær ávaraðu móti at fara til fyrilestrar hjá Thit JENSEN- tær hildu, at kvinnur kundu risikera teirra sálarfrelsu við at lurta eftir Thit.
Eftir fundirnar mátti Thit ofta fáa hjálp móti háðan, skemdarorðum, steinkasti og øðrum yivrgangi. Hon fortaldi seinni sjálv um, hvussu hon ofta mátti krógva seg aftanfyri eina avís í tokinum, tí fólk úti á gongini peikaðu, gálvaðu, spýttu og flentu at henni.
Tað hendi eisini, at hon ikki fekk innivist á onkrum donskum provins-hotelli, tí fleiri aðrir gestir hóttu við at rýma, um Thit slapp at gista har.
Thit kundi annars vera ógvuliga undirhaldandi á einum røðarapalli. Hon var skjót við hvøssum aftursvarum. Tað sigst, at hon á einum fundi møtti einum áhoyrara, sum helt fyri, at "hvis hann hevði verið giftur við einum konufólki, sum Thit, so hevði hann givið henni gift.
Thit repliceraði beinanvegin, at hvis hon hevði verið gift við einum manni sum honum, so hevði hon avgjørt tikið giftina!´
Av hennara mongu bókum kunnu nevnast "Gerd" (1918), "Aphrodite fra Fuur" ( 1925) um eitt fiktivt danskt matriarkat. "Af blod er du kommet" (1931) og ikki minst stórverkið "Stygge Krumpen" (1936).
Tað útskeldaða konubrotið Thit Jensen náddi at gerast donsk fólkaogn!.
Í 1940 beiv hon heiðurslimur av "Tí danska Rithøvundafelagnum".
Í 1946 bleiv hon heiðurslimur av "Dansk husmoderforening".
Í 1949 fekk hon Tað kongaligu medaljuna av gulli. Í 1954 fekk hon Danne-brogs-ordan, og tá ið hon stutt áðrenn hon doyði, tosaði í "Den danske Studenterforening" mátti man útkommandera sterkar politi-manningar fyri at regulera ta kaotisku ferðsluna í tí centrala Kjøpinhavn.
Hon var heilt unik - hon hevði avgjørt ikki sín líka!
Tann sterka jútska kvinnan doyði sum naturaliseraður og integreraður stór-kjøpinhavnari í BAGSVÆRD summarið 1957.


Lagt út: Eivind Jacobsen
Mest lisið í farnu viku
Vantandi svar frá Arbeiðs- og brunaeftirlitinum
Andakt
Bjørn Kunoy í havrættardómstólinum
Bretskt lið keyptu leikarar fyri 6,9 mia. í Januar
Byggja mini kjarnorkuverk í Kanada
Fiskimála­ráð­har­rin vitjaði Akstovuna
Framløga um avrigging av oljupallum
Harður jarðsjálvti í Turkalandi og Sýria
Húsaprísir vandi fyri búskapin
Ískoytis­útbúgvingin í kirkju­kunnleika góðkend
ÍtróttaNAVNIÐ 2022
Katastrofa: Bretar brúktu lím til at umvæla kjarnorkukavbát
Kommunala reglugerðin leingir um status quo
Lands­stýris­maðu­rin í lógarmálum fer í barsilsfar­loyvi
Meira um endurgjald fyri ansing av sjúkum barni
MEST flest lærlingar seinastu 20 árini
Nú skal Løgtingi loyva ES at lóggeva í Føroyum
Tilbúgving í sambandi við kreppustøðu í Føroyum
Úrslitið av sýsluformansvali­num í Eysturoynni er nú greitt.
Vinnarar á ÍtróttaFAGNAÐI­NUM 2022
Ynskja at varveita Dýra biðidag
Æðrasoppar, Brimheim og Marianna Winter til The Great Escape!
Samband
R7 Portal
Heygsvegur 8
490 Strendur
Starvslýsingar
Myndarøðir
Lesarabrøv
Savnið
Ymiskar sendingar
R7.fo í morgunsending­ini í KVF
Kristiligar Tíðindasendingar
KIRSTIN & ÓLI - ein býarmynd í Havn í 40 ár!
Kristiligar Tíðindasendingar
BRYNLEIF HANSEN, sáli - hevði verið 85 í dag! 
Kristiligar Tíðindasendingar
ELSBA OG WILLIAM GIBSON SLOAN - 140 ár
Kristiligar Tíðindasendingar
TERJI DALSGAARD - tíðinda­maður og roknskapar­maður!
Átrúnaður
Bøn er betri enn yoga, mindfullness og meditatión
Kristiligar Tíðindasendingar
HIN MYRKI 11. SEPTEMBER - hjartanem­andi minningarhald
Kristiligar Tíðindasendingar
JUVÉL II Í DOKK - ein uppshining
Kristiligar Tíðindasendingar
JARÐARFERÐ Í USA - Kristoffur Munro
Kristiligar Tíðindasendingar
NÝGGJ BÓK UM BÍBILSKA KVINNUSÝNIÐ - ein kontroversiel bók  
Kristiligar Tíðindasendingar
OM-AÐALFUNDUR 2021 - tey ónáddu í nærumhvørvi­num!
Kristiligar Tíðindasendingar
LUIS PALAU - jarðarferð
Kristiligar Tíðindasendingar
EVANGELISTU­RIN LUIS PALAU - ein rødd er tagnað
Kristiligar Tíðindasendingar
Holocaust minningarhald í Kelduni - ongantíð aftur!
Kristiligar Tíðindasendingar
Kristiliga Tíðindasendingin við eitt vegamót - R7 sløkkir í morgin, nýggjársaftan 2020
Kristiligar Tíðindasendingar
Kristiliga Tíðindasendingin við Poul Jóhan Djurhuus (102) - 30. des. 2020
Ymiskar sendingar
Úr bandasavni­num: Samrøða við Elin Mortensen 2. partur
Kristiligar Tíðindasendingar
DUPULTFLØGA VIРMIÐNÁTTARSANGBÓLKI­NUM - jólagávan, bert 189 krónur
Ymiskar sendingar
Úr bandasavni­num: Samrøða við Elin Mortensen 1. partur
Ymiskar sendingar
Úr bandasavni­num: Samrøða við Nicolina av Kamarinum
Nýggjastu tíðindi