Nú á R7
Samband
R7 Kringvarp
Postboks 226
FO-600 Saltangará
Starvslýsingar
Myndarøðir
Lesarabrøv
Savnið
Ymiskar sendingar
Prát við Hjalmar Zachariassen um Føroya­flokkin
Andøvsløtan
Samrøða: Rói Norðoy greiðir frá um felagsskapin 'Open Doors'
Kristiligar Tíðindasendingar
Kristilig Tíðindi (71) - Kristiliga tíðindasendingin við Poul Jóhan Djurhuus
Metis
Prát við Dan Klein
Metis
Metis - Øll sendingin - 17. juli 2018
Nova
NOVA úr Suðuroynni - Sending 14
Andøvsløtan
Spanska løgreglan brotið nigerianskt brotslið og bjargað 39 sextrælum
Andøvsløtan
Sambært Thomson Reuters lista er USA (?) millum heimsins ringastu lond hjá kvinnum at búgva í
Andøvsløtan
Feskastu hagtøl vísa at búskapu­rin í USA "krimar"
Andøvsløtan
Skorin 2 ferðir fyri heilasvøll og júst róð solo um Atlantshavið
EvR
Kelduvaðið - "17 Sangarar" í Grønlandi við Juvel 2. Orðið: “Ørkin hjá Nóa og uppreisn Jesusar”
Andøvsløtan
1000-tals 'følsk' brúdleyp hildin á donsku oynni Ærø
Andøvsløtan
Eisini tað bretska almenna heilsuverkið ein ómettandi pengaslúkur
Andøvsløtan
Forsetin í Peru lagt frá sær fyri mutur áðrenn misálit móti honum
Andøvsløtan
Ein góð orsøk til, at Trump segði Iran-avtaluna upp
Andøvsløtan
Nigel Farage: "Theresa May hevur 14 dagar eftir sum bretskur leiðari!"
Andøvsløtan
Enn ein franskur topp-politikara gøla: Fyrrv. franski forsetin Sarkozy aftur í klørnum á løgregluni
Andøvsløtan
Erdogan, einaræðisharri Turkalands, júst dømt miðlafólk lívlangt fongsul
Andøvsløtan
George Weah, forseti, ógyldar svartar rasulógir í Liberia
Andøvsløtan
Føroya Arbeiðsgevara­felag eftirlýsir miðvísum vinnupolitikki
Lýsing
Lýsing

Kaj Leo setur fokus á viðgerð til børn og ung við sálarsjúku

Innanlands, Lesarabrøv, Politikkur | 08/11-2017 18:10

Kaj Leo Holm Johannesen, løgtingsmaður fyri Sambandsflokkin, hevur nú fingið svar frá Sirið Stenberg, landsstýriskvinnu í heilsumálum um viðgerð til børn og ung við sálarsjúku.

Í svarinum, dagfest 6. november 2017, frá Sirið Stenberg stendur:

1. Er sjúkuviðgerðin til børn og ung við sálarsjúkum nøktandi í Føroyum? Er hon í samsvari við altjóða barnarættindasáttmálan, sum sigur, at børn hava rætt til eina nøktandi sjúkuviðgerð?

Í mun til spurningin hvørt viðgerðin til børn og ung er nøktandi, so metir fakkunnleikin á Landssjúkrahúsinum, at vit kunnu geva eitt nøktandi tilboð í dag, og at tilboðið er í samsvari við barnarættindasáttmálan.

Psykiatriska viðgerðin til børn og ung er rættuliga nýggj í Føroyum. Fyrstu árini var økið í stóran mun skipað við hjálp frá ráðgevum uttanífrá, men seinastu árini hava vit ment eitt barna- og ungdómspsykiatriskt toymi á Psykiatriska deplinum.

Í fasta toyminum eru fýra sálarfrøðingar, tríggir sjúkrarøktarfrøðingar, ein skrivari, ein lækni parttíð og ein serlækni í barna- og ungdómspsykiatri. Í løtuni eru tveir sálarfrøðingar afturat í toyminum, sum eru settir restina av árinum, til tess at minka um bíðitíðina til útgreiningar. Orsøkin til, at bíðitíðin er vaksin er, at talið av børnum, sum verða ávíst, hevur verið alsamt vaksandi seinastu árini.

Aftan á ársskiftið verður toymið víðkað við einum sálarfrøðingi og einum sjúkrarøktarfrøðingi og frá 1. mars kemur ein serlækni afturat í barna- og ungdómspsykiatri. Harumframt er peningur settur av í fíggjarlógaruppskotinum 2018 til at byrja eitt meira umfatandi dagtilboð til børn- og ung á Psykiatriska deplinum.

Tað vil altíð verða ein avbjóðing í einum lítlum samfelagi sum okkara, at vit ikki hava sama møguleika, sum størri økir, at gera serligar eindir fyri øll sjúkuøkini. Tí mugu vit menna okkum á annan hátt til at fevna um allar uppgávurnar. Ein avbjóðing er, at í barnarrættindasáttmálanum hjá Sameindu Tjóða er ásett, at børn við sálarsjúkum ikki eiga at verða innløgd saman við vaksnum við sálarsjúkum.

Landssjúkrahúsið greiðir frá, at tað kemur fyri, at neyðugt er at leggja ung inn á deild saman við vaksnum. Í hesum førum verður altíð skipað soleiðis fyri, at tað er eitt starvsfólk burturav, sum er um tann unga eins og tað - so vítt tað er møguligt og skynsamt fyri viðgerðina - verður borið soleiðis í bandi, at annað av foreldrunum verður lagt inn saman við barninum. 

Í viðmerkingunum til fyrispurningin førir spyrjarin fram, at “...børn heilt niður í tíggju ára aldur eru innløgd á vaksinpsykiatrisku deild í fleiri mánaðir og summi hava, frá 12 ára aldri, havt fastan bústað har í fleiri ár”.

Hetta hevur ikki hald í veruleikanum. Landssjúkrahúsið hevur eftirkannað allar skrásetingarnar í Talgildu heilsuskipanini av innleggingum á Psykiatriska deplinum í tíðarskeiðinum frá januar 2011 fram til í dag, sum er tíðarskeiðið, Psykiatriski depilin hevur verið knýttur í skipanina. Í hesum tíðarskeiði hava eingi 10 ára gomul og eingi 12 ára gomul yvirhøvur verið innløgd á Psykiatriska deplinum. Sostatt hevur heldur eingin 12 ára gamal havt sín fasta bústað á psykiatriska deplinum í fleiri ár.

2. Er hetta økið í samsvari við viðgerðir í t.d. Danmark, sum vit ofta samanbera okkum við?

Landssjúkrahúsið metir, at okkara viðgerðartilboð fakliga eru í samsvari við tað, sum verður veitt í Danmark. Tó skal sigast, at tað er ikki eintýðugt, hvat tilboðið er í Danmark, tí tað kann vera munur á tilboðunum í teimum ymisku regiónunum. Eisini í Danmark hevur verið eitt stórt trýst á skipanina við tað, at alsamt fleiri børn og ung verða ávíst til psykiatriina, sum hevur havt ta avleiðing, at ein stórur partur av orkuni er farin til kanningar og greiningar, og minni orka hevur verið til sjálva viðgerðina.

Sum greitt frá omanfyri hevur Landssjúkrahúsið eisini merkt eitt trýst á skipanina til greiningar og kanningar, men roynt verður alla tíðina at hava viðgerðarpartin fyri eyga eisini. Sum áður nevnt, verður hesin parturin væntandi eisini styrktur komandi tíðina við skipan av dagtilboði.

Haraftrat er spurningurin um at menna tilboðið til børn og ung eisini eitt av høvuðsevnunum í Heildarætlanini fyri sálarliga heilsu í Føroyum, sum arbeiðsbólkur er í ferð við at gera.

3. Verður tann nýggi psykiatriski depilin bygdur soleiðis, at vit fáa eina barna- og ungdómspsykiatriska deild burturav, ella verða børn heilt niður í tíggju ára aldur framhaldandi innløgd á vaksinpsykiatrisku deildina á Landssjúkrahúsinum?

Í sambandi við spurningin um nýggi Psykiatriski depilin verður bygdur soleiðis, at tað verður ein barna- og ungdómspsykiatrisk deild burturav, er vert at hyggja eftir, hvussu tørvurin er á seingjarplássum til barna- og ungdómspsykiatriska økið.

Royndirnar hesi árini barna- og ungdómspsykiatriin hevur verið virkin á Psykiatriska deplinum vísa, at tørvur er á innleggingum, men at hesin tørvur er ikki stórur. Um vit samanbera lutfalsliga við miðaltøl úr Danmark, so er tørvur á millum einum og tveimum seingjarplássum til børn og ung.

Tað ber illa til at gera eina so lítla seingjardeild á einum sjúkrahúsi, og tí er avgerð tikin um, at serstøk barna- og ungdómspsykiatrisk seingjardeild verður ikki á nýggja psykiatriska deplinum. Stórur bati verður tó, tí á nýggja deplinum vera munandi betri møguleikar at gera smærri eindir inni á deildunum, sum merkir, at til dømis ung, sum hava tørv á innleggjan kunnu skermast frá øðrum, sum eru innløgd.

Á nýggja deplinum eru allar seingjarstovurnar einastovur við vesi og bað. Har ber til at skildra av soleiðis, at eina ella tvær seingjarstovur t.d. kunnu verða ein serlig eind á seingjadeildini.

Harumframt eiga vit at umhugsa aðrar møguleikar, eitt nú, at børn- og ung kunnu verða innløgd heima við hús, og at starvsfólkini verða flytfør á tann hátt, at tey fara út í heimið at taka sær av teimum ungu. Somuleiðis eiga møguleikarnir við innleggingum á øðrum stovnum at verða umhugsaðir nærri og í tann mun til ber til gagns fyri tey ungu. 

At enda er ætlanin, at eitt vælskipað dagtilboð, sum undirtøka vónandi fæst fyri, eisini fer at minka um tørvin av innleggingum alt samdøgrið.

 


Meiningar og hugleiðingar ið verða bornar fram í hesum lesarabrævið, umboða ikki meiningar, áskoðanir ella sjónarmið hjá leiðsluni í R7 Kringvarp.

Lagt út: Tíðindaskriv
Lýsing
Mest lisið í farnu viku
Húsaspekulantu­rin í Miðlahúsinum
Keypti lottoseðil á Tvøroyri og gjørdist 20 milliónir ríkari
Starvs­fólk og KVF stýrið á G! festival
Skulu fleiri pengar rindast út so má eisini meira koma inn
Meg fáa marxistiskar nissur ikki kipt!
Vanligi føroyingu­rin fær rokningina
Prát við Hjalmar Zachariassen um Føroya­flokkin
Studenta­skúlin givin burtur, uttan viðgerð í Menta­mála­ráðnum
Tað ber ikki til at raðfesta øll
Kom við inn í húsini "UPPI Í BEITI" - myndarøð
Effo Støðin á Tvøroyri steingir. 
Lands­kassin missur 350 milliónir
Skorin 2 ferðir fyri heilasvøll og júst róð solo um Atlantshavið
Menningar­kvotur­nar klárar fyrsta dagin
1000-tals 'følsk' brúdleyp hildin á donsku oynni Ærø
Skúlin er nú seldur
Kommunisma í Føroyum
Einasta bygd við einum universiteti
Samrøða: Rói Norðoy greiðir frá um felagsskapin 'Open Doors'
Fjøran á Sandi - fyrr og nú
Kringvarp Føroya - Útvarpið, stuðlar fíggindum Ísraels
Spanska løgreglan brotið nigerianskt brotslið og bjargað 39 sextrælum
G! myndarøð
Ísraelsk flogfør bumba í Gaza
Nú á R7
Samband
R7 Kringvarp
Postboks 226
FO-600 Saltangará
Starvslýsingar
Myndarøðir
Lesarabrøv
Savnið
Ymiskar sendingar
Prát við Hjalmar Zachariassen um Føroya­flokkin
Andøvsløtan
Samrøða: Rói Norðoy greiðir frá um felagsskapin 'Open Doors'
Kristiligar Tíðindasendingar
Kristilig Tíðindi (71) - Kristiliga tíðindasendingin við Poul Jóhan Djurhuus
Metis
Prát við Dan Klein
Metis
Metis - Øll sendingin - 17. juli 2018
Nova
NOVA úr Suðuroynni - Sending 14
Andøvsløtan
Spanska løgreglan brotið nigerianskt brotslið og bjargað 39 sextrælum
Andøvsløtan
Sambært Thomson Reuters lista er USA (?) millum heimsins ringastu lond hjá kvinnum at búgva í
Andøvsløtan
Feskastu hagtøl vísa at búskapu­rin í USA "krimar"
Andøvsløtan
Skorin 2 ferðir fyri heilasvøll og júst róð solo um Atlantshavið
EvR
Kelduvaðið - "17 Sangarar" í Grønlandi við Juvel 2. Orðið: “Ørkin hjá Nóa og uppreisn Jesusar”
Andøvsløtan
1000-tals 'følsk' brúdleyp hildin á donsku oynni Ærø
Andøvsløtan
Eisini tað bretska almenna heilsuverkið ein ómettandi pengaslúkur
Andøvsløtan
Forsetin í Peru lagt frá sær fyri mutur áðrenn misálit móti honum
Andøvsløtan
Ein góð orsøk til, at Trump segði Iran-avtaluna upp
Andøvsløtan
Nigel Farage: "Theresa May hevur 14 dagar eftir sum bretskur leiðari!"
Andøvsløtan
Enn ein franskur topp-politikara gøla: Fyrrv. franski forsetin Sarkozy aftur í klørnum á løgregluni
Andøvsløtan
Erdogan, einaræðisharri Turkalands, júst dømt miðlafólk lívlangt fongsul
Andøvsløtan
George Weah, forseti, ógyldar svartar rasulógir í Liberia
Andøvsløtan
Føroya Arbeiðsgevara­felag eftirlýsir miðvísum vinnupolitikki
Nýggjastu tíðindi